تشک مخصوص زخم بستر 

تشک‌های مخصوص زخم بستر، یکی از تجهیزات پزشکی حیاتی برای پیشگیری و درمان زخم‌های فشاری (زخم بستر) در بیماران بستری یا کم‌تحرک هستند. این محصولات با طراحی خاص، فشار را از نواحی حساس بدن توزیع کرده و به بهبود گردش خون و کاهش ریسک زخم‌های ناشی از فشار مداوم کمک می‌نمایند. در ایران، با افزایش جمعیت سالمند و بیماران مزمن، تقاضا برای این نوع تشک‌ها در منازل و مراکز درمانی رو به رشد است. این مقاله به بررسی جامع ویژگی‌ها، مزایا، محدودیت‌ها، و نکات کلیدی برای خرید و استفاده از تشک‌های مخصوص زخم بستر می‌پردازد تا اطلاعات جامعی برای انتخاب و بهره‌برداری ایمن ارائه گردد.

تشک مخصوص زخم بستر چیست و چه کاربردی دارد؟

تشک‌های مخصوص زخم بستر، تشک‌هایی هستند که به‌منظور کاهش فشار مداوم بر نواحی بدن بیمار طراحی شده‌اند. این تشک‌ها معمولاً از مواد مختلفی مانند فوم، هوا، یا آب ساخته می‌شوند و به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

تشک‌های مواج (بادی): شامل تشک‌های لوله‌ای یا سلولی که با پمپ الکتریکی فشار هوا را متناوباً تنظیم می‌کنند. برای آشنایی با انواع تشکهای مواج می توانید مقاله (( آشنایی با انواع تشک مواج )) را مطالعه کنید.

تشک‌های فومی: از فوم‌های با چگالی بالا ساخته شده‌اند که فشار را به‌طور یکنواخت توزیع می‌کنند.
هدف اصلی این تشک‌ها، پیشگیری و درمان زخم بستر است که در اثر فشار طولانی‌مدت به نواحی مانند باسن، پاشنه، و کمر در بیماران بستری ایجاد می‌شود. این محصولات برای بیماران، سالمندان، یا افرادی که به دلیل بیماری، ضعف عضلانی، یا آسیب‌های نخاعی مدت طولانی بی‌حرکت هستند، در منازل یا بیمارستان‌ها استفاده می‌شوند.

ویژگی‌ها و مزایای تشک‌های مخصوص زخم بستر

تشک‌های مخصوص زخم بستر دارای ویژگی‌ها و فوایدی هستند که آن‌ها را به انتخابی ضروری برای بیماران تبدیل می‌کنند:

۱. کاهش فشار و پیشگیری از زخم بستر
این تشک‌ها با توزیع یکنواخت فشار، از ایجاد زخم‌های فشاری جلوگیری کرده و به بهبود زخم‌های موجود (تا درجه سوم) کمک می‌نمایند. تشک‌های مواج با تغییر مداوم فشار در لوله‌ها یا سلول‌ها، از فشار ثابت روی یک نقطه جلوگیری می‌کنند.
۲. بهبود گردش خون
طراحی این تشک‌ها جریان خون را در نواحی تحت فشار بهبود می‌بخشد و از کمبود اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها جلوگیری می‌کند، که عاملی کلیدی در پیشگیری از زخم بستر است.
۳. راحتی و آسایش بیمار
مواد نرم و انعطاف‌پذیر (مثل فوم با چگالی بالا یا PVC مقاوم) آسایش بیمار را افزایش داده و از ناراحتی‌های ناشی از بستری طولانی‌مدت می‌کاهند.
۴. دوام و تنوع
تشک‌های فومی معمولاً از فوم پلی‌اورتان با چگالی ۳۵ تا ۵۰ کیلوگرم بر متر مکعب ساخته می‌شوند و دوام بالایی دارند. تشک‌های مواج از PVC یا نایلون مقاوم ساخته شده‌اند و قابلیت تعمیر یا تعویض دارند.
۵. تناسب با نیازهای مختلف
این تشک‌ها برای بیماران با وزن‌های مختلف (تا ۱۳۰ کیلوگرم برای تشک‌های مواج و تا ۱۵۰ کیلوگرم برای برخی مدل‌های فومی) مناسب هستند و می‌توانند برای دوره‌های بستری کوتاه‌مدت یا بلندمدت (تا سه سال) استفاده شوند.

برای آشنایی بیشتر با تشکهای مواج می توانید مقالات (( تشک مواج تخم مرغی )) و (( تشک مواج لوله‌ای  )) را مطالعه کنید.

محدودیت‌ها و معایب تشک‌های مخصوص زخم بستر

با وجود مزایا، این تشک‌ها دارای برخی محدودیت‌ها هستند:

۱. وابستگی به تجهیزات اضافی
تشک‌های مواج به پمپ الکتریکی نیاز دارند و در صورت قطع برق یا خرابی پمپ، کارایی خود را از دست می‌دهند.
۲. هزینه اولیه بالاتر
قیمت این تشک‌ها نسبت به تشک‌های معمولی بالاتر است. در ایران تا مارس ۱۴۰۴، قیمت تشک‌های فومی بین ۱.۵ تا ۳ میلیون تومان و تشک‌های مواج بین ۲ تا ۵ میلیون تومان متغیر است (بسته به برند و کیفیت).
۳. نیاز به نگهداری خاص
تشک‌های مواج باید به‌طور منظم تمیز شوند تا از رشد باکتری‌ها جلوگیری شود، و تشک‌های فومی نیاز به خشک شدن کامل دارند تا از بوی نامطبوع یا کپک جلوگیری شود.
۴. محدودیت وزن و اندازه
برخی مدل‌ها برای بیماران با وزن بیش از ۱۳۰ کیلوگرم یا قد بسیار بلند مناسب نیستند و نیاز به مدل‌های سفارشی دارند.

نکات کلیدی برای خرید و استفاده از تشک‌های مخصوص زخم بستر

برای انتخاب و بهره‌برداری ایمن و مؤثر از این تشک‌ها، رعایت این نکات توصیه می‌شود:

• مشاوره با پزشک یا متخصص : پیش از خرید، با پزشک یا متخصص توان‌بخشی مشورت کنید تا مناسب بودن تشک با وزن، مدت بستری، و وضعیت بیمار مشخص شود.
• انتخاب مدل مناسب : بین تشک‌های مواج (برای بیماران با زخم بستر فعال) و فومی (برای پیشگیری عمومی) یکی را انتخاب کنید.
• بررسی کیفیت و برند : از برندهای معتبر مانند وکتو (Vekto)، رزمکس (Rozmaks)، امسیگ (Emsig)، یا اپکس (Apex) خرید کنید که استانداردهای ایمنی (مثل CE یا ISIRI) و گارانتی (حداقل ۱ تا ۲ سال) داشته باشند.
• نصب صحیح : تشک را روی تخت‌هایی نه بیش از حد نرم و نه بیش از حد سفت قرار دهید. برای تشک‌های مواج، پمپ را روی سطحی ثابت نصب کنید.
• تمیزکاری و نگهداری : روکش و سطح تشک را با محلول ضدعفونی‌کننده ملایم و پارچه مرطوب تمیز کنید. از تماس با اجسام تیز خودداری کنید تا از آسیب مکانیکی جلوگیری شود.

برای آشنایی با تشکهای مواج آبی می توانید مقالات “تشک مواج آبی” را مطالعه کنید.

راهنمای استفاده از تشک‌های مخصوص زخم بستر

• برای تشک‌های مواج : شلنگ‌های پمپ را به لوله‌ها متصل کرده، پمپ را به برق ۲۲۰ ولت متصل کرده و روشن کنید. فشار را متناسب با وزن بیمار تنظیم کنید (با مشورت پزشک).
• برای تشک‌های فومی : تشک را روی تخت پهن کرده و بیمار را با ملحفه نازک روی آن قرار دهید تا از تعریق جلوگیری شود.
• پس از استفاده، تشک را تمیز و خشک نگه دارید تا از رشد میکروب‌ها جلوگیری شود.

جمع‌بندی

تشک‌های مخصوص زخم بستر، ابزارهایی ضروری برای پیشگیری و درمان زخم‌های فشاری در بیماران بستری یا کم‌تحرک هستند. این محصولات با توزیع فشار، بهبود گردش خون، و افزایش آسایش بیمار، ریسک زخم بستر را کاهش می‌دهند. با این حال، انتخاب مدل مناسب، رعایت نکات ایمنی، و نگهداری صحیح، تضمین‌کننده بهره‌وری حداکثری از آنهاست. برای اطلاعات بیشتر درباره تشک مخصوص زخم بستر و کالاهای طبی مربوط به خواب ، با کارشناسان شفا۲۴ تماس بگیرید.