دستگاه کمک تنفسی بای پپ (Bipap)
بای پپ Bipap چیست؟
برخی مشکلات سلامتی میتوانند تنفس را برای شما دشوار کنند. در چنین مواردی، ممکن است از دستگاه فشار مثبت دوسطحی (Bilevel Positive Airway Pressure) که به طور رایج به آن بای پپ یا Bipap گفته میشود، کمک بگیرید. این دستگاه نوعی ونتیلاتور (دستگاه کمکتنفسی) است که به صورت غیرتهاجمی عمل میکند. غیرتهاجمی به این معناست که برخلاف ونتیلاتورهای سنتی، هیچ لولهای در بدن یا ریههای شما قرار نمیگیرد.
در تنفس طبیعی، هنگام دم، ریههای شما منبسط میشوند. این امر به دلیل حرکت دیافراگم، که عضله اصلی تنفسی در قفسه سینه است، به سمت پایین رخ میدهد. این حرکت باعث کاهش فشار در لولهها و کیسههای ریه میشود. کاهش فشار، هوا را به داخل ریهها میکشد و آنها را با هوای اکسیژندار پر میکند.
اگر در تنفس مشکل داشته باشید، دستگاه بایپپ میتواند با فشار دادن هوا به داخل ریهها به شما کمک کند. شما ماسک یا پلاگهای بینی را که به ونتیلاتور متصل هستند، استفاده میکنید. این دستگاه هوای فشرده را به مجاری تنفسی شما انتقال می دهد. این روش به دلیل استفاده از فشار هوا برای باز کردن ریهها، تهویه با فشار مثبت نامیده میشود.
بای پپ تنها یکی از انواع ونتیلاتورهای فشار مثبت است. هنگام استفاده از بایپپ، هم در دم و هم در بازدم فشار مثبت دریافت میکنید، اما فشار در هنگام دم بیشتر است. این تنظیم با سایر ونتیلاتورها متفاوت است. به عنوان مثال، دستگاه فشار مثبت مداوم (CPAP) در دم و بازدم فشار یکسانی ارائه میدهد. مشکلات پزشکی مختلف ممکن است به بای پپ Bipap یا CPAP بهتر پاسخ دهند.
برای مطالعه بیشتر درباره دستگاه بای پپ می توانید مقاله “دستگاه Bipap چیست ؟” را مطالعه نمایید.
چرا ممکن است به بای پپ نیاز داشته باشید؟
اگر مشکل پزشکی داشته باشید که تنفس شما را مختل کند، بای پپ میتواند به شما کمک کند . به عنوان مثال، ممکن است در موارد زیر به بای پپ نیاز داشته باشید:
- بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)
- آپنه انسدادی خواب
- سندرم هیپوونتیلاسیون چاقی
- پنومونی
- حمله آسم
- تنفس ضعیف پس از عمل جراحی
- بیماری عصبی که تنفس را مختل میکند
- مشکل تنفسی در نارسایی احتقانی قلب
برای مطالعه درباره بیماری آپنه خواب می توانید مقاله “آپنه خواب چیست“ را مطالعه نمایید.
اگر تنفس شما بسیار ضعیف باشد یا سطح هوشیاری شما کاهش یافته باشد یا در بلع مشکل داشته باشید احتمالا بایپپ Bipap گزینه مناسبی برای شما نباشد. زیرا برای استفاده از این دستگاه باید هوشیار باشید. در عوض، ممکن است ونتیلاتوری با لوله مکانیکی که در گلو قرار میگیرد یا تراکئوستومی (ایجاد راه هوایی در نای) گزینه های مناسبتری برای شما باشند.در برخی موارد، با بهبود تنفس، افراد میتوانند به جای استفاده از ونتیلاتور از دستگاه بایپپ استفاده کنند. افرادی که نمیخواهند لوله تنفسی داشته باشند اما به کمک تنفسی نیاز دارند، نیز ممکن است از بایپپ Bipap استفاده کنند.
برای آشنایی با تشکهای مخصوص زخم بستر می توانید مقاله “تشک مخصوص زخم بستر” را مطالعه کنید.
خطرات استفاده از بایپپ چیست؟
بای پپ Bipap معمولاً بسیار ایمن است و در مقایسه با ونتیلاتور یا تراکئوستومی، خطرات و عوارض کمتری مانند عفونت دارد. بیشتر مشکلات بای پپ مربوط به ماسک صورت است. مثلا ممکن است ماسک بیش از حد تنگ باشد و شما را اذیت کند . برخی خطرات دیگر عبارتند از:
- آسیب پوستی موضعی ناشی از ماسک
- نفخ خفیف معده
- خشکی دهان
- نشت هوا از ماسک که باعث کاهش فشار میشود
- تحریک چشم
- مشکل در دفع خلط
- درد یا گرفتگی سینوس
- اضطراب یا کلاستروفوبیا که مانع استفاده از ماسک و همکاری با دستگاه میشود
این عوارض بسته به سن، مدت زمان استفاده از بای پپ و مشکلات پزشکی می توانند متفاوت باشند. با ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتی خود درباره هرگونه نگرانی صحبت کنید. برای مطالعه درباره دستگاه سی پپ (CPAP) می توانید مقاله “دستگاه سی پپ (CPAP) چیست و چگونه کار میکند؟“ را مطالعه نمایید.
چگونه برای استفاده از بای پپ آماده شوم؟
باید با اجزای دستگاه بایپپ آشنا باشید. این اجزا شامل موارد زیر هستند:
- ماسک صورت، ماسک بینی یا پلاگهای بینی
- موتور دستگاه که هوا را به داخل لوله میدمد
- لولهای که موتور دستگاه را به ماسک یا پلاگها متصل میکند
- دستگاه بایپپ شما ممکن است ویژگیهای دیگری مانند مرطوبکننده گرم نیز داشته باشد.
اگر دستگاه بای پپ را برای استفاده خانگی خریداری میکنید، بهتر است با یک متخصص تجهیزات پزشکی خانگی صحبت کنید. این مشورت میتواند به شما کمک کند تا نوع دستگاه بایپپ مناسب نیازهایتان را انتخاب کنید و دستورالعملهایی درباره نحوه و زمان تمیز کردن ماسک، لولهها و سایر اجزای دستگاه را دریافت کنید.
- بهتر است قبل از استفاده چندین نوع ماسک را امتحان کنید تا بهترین گزینه را انتخاب کنید. اگر ماسک شما تنگ به نظر میرسد، ممکن است نیاز به تنظیم مجدد داشته باشد.
- قبل از شروع درمان با بای پپ ،ممکن است دستگاه نیاز به کالیبراسیون داشته باشد. یکی از اعضای تیم پزشکی، معمولاً یک درمانگر تنفسی، تنظیمات را انجام میدهد. تنظیمات باید دقیق باشند تا درمان مناسب را دریافت کنید. همچنین ممکن است دستورالعملهای دیگری برای آمادهسازی دستگاه لازم داشته باشید.
نکات کلیدی در استفاده از بای پپ
با توجه به مشکلی که برای شما اتفاق افتاده است ممکن است در بیمارستان (برای یک شرایط اضطراری) یا در خانه (برای یک بیماری مزمن) دستگاه بای پپ Bipap مورد استفاده شما قرار گیرد. در هر صورت سعی کنید به دستورالعملهای پزشک خود درباره زمان و نحوه استفاده از بایپپ توجه کنید.
- ممکن است لازم باشد فقط هنگام خواب از این دستگاه استفاده کنید یا به طور مداوم به آن نیاز داشته باشید. اگر طبق دستور العملها از بایپپ استفاده نکنید،نتیجه کامل و دلخواه را نخواهید گرفت.
- در ابتدای استفاده از بایپپ Bipap ، ممکن است احساس ناراحتی کنید. استفاده از ماسک و احساس جریان هوا ممکن است عجیب باشد.اما با گذشت زمان،به آن عادت خواهید کرد. اگر احساس میکنید واقعاً نمیتوانید با بایپپ تنفس کنید،حتما با پزشک خودتان مشورت کنید. ممکن است لازم باشد تنظیمات دستگاه مانند فشار و … تغییر کند.
- هنگام استفاده از بایپپ به هیچ هنوان چیزی نخورید یا ننوشید، زیرا ممکن است غذا یا مایعات به ریههایتان وارد شوند.
- صدای اکثر دستگاههای بای پپ ملایم و ریتمیک است. اگر این صدا شما را آزار میدهد، از گوشگیر استفاده کنید. اگر دستگاه بسیار پر سر و صدا است، با تأمینکننده تجهیزات پزشکی تماس بگیرید تا مطمئن شوید که دستگاه درست کار میکند.
- اگر در حین استفاده از بای پپ علائم یا مشکلاتی دارید، حتما با پزشک و یا ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتی خود صحبت کنید.
- استفاده از مرطوبکننده ممکن است به کاهش خشکی بینی کمک کند.
- استفاده از ماسک صورت به جای ماسک بینی نیز ممکن است علائم چشمی یا سینوسی را کاهش دهد. اگر سردرد دارید، ممکن است به دلیل گرفتگی سینوس باشد. در برخی موارد، ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتی ممکن است آنتیهیستامین یا اسپری استروئیدی بینی تجویز کند.
- اگر ماسک نشتی دارد، پوست شما تحریک شده یا خطوط فشار ایجاد شده، ممکن است به ماسک با اندازه یا نوع متفاوت نیاز داشته باشید. تنظیم بندهای ماسک نیز ممکن است به شما کمک کند.
- پزشک شما ممکن است با کاهش تنظیمات فشار دستگاه، به جلوگیری از نفخ معده کمک کند.
- پزشک شما ممکن است دستورالعملهای دیگری درباره بهترین روش استفاده از دستگاه به شما بدهد. حتما در این مورد با پزکتان همکاری کنید.
پس از استفاده از بای پپ چه اتفاقی میافتد؟
اگر وضعیت سلامتی شما بهبود یابد، ممکن است بتوانید رفته رفته از فشار کمتری در دستگاه بای پپ استفاده کنید یا بصورت کلی کمتر از دستگاه بای پپ استفاده کنید. با پزشک خود همکاری کنید تا بهترین درمان را دریافت کنید. برای کسب اطلاع و خرید آنلاین انواع کالاهای پزشکی، با کارشناسان شفا۲۴ تماس بگیرید.





