آنژیوکت چیست
آنژیوکت چیست ؟ آشنایی کامل با کاربردها و ویژگیها
آنژیوکت (Angiocath) یکی از تجهیزات حیاتی و پرکاربرد در مراکز درمانی و بیمارستانها است که نقش مهمی در تزریق دارو، سرم درمانی، نمونهگیری خون و دسترسی به رگهای بیمار دارد. این وسیله کوچک اما حیاتی به پزشکان و پرستاران امکان میدهد تا دسترسی سریع و مطمئنی به وریدهای بیمار داشته باشند. اما آنژیوکتها در انواع مختلفی تولید میشوند که هر کدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند. در این مقاله به بررسی کامل انواع آنژیوکتها، ویژگیهای فنی، مزایا و موارد کاربرد هر نوع میپردازیم.
آنژیوکت چیست و چرا مهم است؟
آنژیوکت در واقع یک کانولا یا لولهی پلاستیکی نازک است که با استفاده از یک سوزن مخصوص وارد رگ یا ورید میشود و پس از قرارگیری در رگ، سوزن بیرون کشیده شده و کانولا در رگ باقی میماند. این کار باعث میشود داروها یا محلولهای مورد نیاز به طور مکرر بدون نیاز به فرو بردن مجدد سوزن به بدن بیمار تزریق شود و در عین حال بیمار درد کمتری را متحمل شود. انژیوکتها در اندازهها و جنسهای مختلف ساخته میشوند تا با شرایط و نیازهای گوناگون مطابقت داشته باشند. برای آشنایی با انواع پنسهای پزشکی می توانید مقاله “انواع پنسهای پزشکی” را مطالعه نمایید.
ساختار آنژیوکت
یک آنژیوکت معمولاً از اجزای زیر تشکیل شده است:
- سوزن فلزی استیل ضدزنگ
- لوله کاتتر از جنس تفلون یا پلیاورتان
- درب پورت تزریق (Injection Port)
- بالهای تثبیتکننده (در برخی مدلها)
- محافظ سوزن و کلاهک استریل
انواع آنژیوکتها بر اساس سایز (Gauge)
یکی از مهمترین ویژگیهای انژیوکتها سایز یا همان Gauge آنها است. Gauge معیاری برای تعیین قطر سوزن و کانولا است و هرچه عدد Gauge کمتر باشد، قطر کانولا بزرگتر است و بالعکس. انتخاب سایز انژیوکت به وضعیت ورید بیمار و نوع دارویی که قرار است تزریق شود بستگی دارد.
- آنژیوکتهای سایز ۱۴G تا ۱۶G: این نوع آنژیوکتها قطر بزرگتری دارند و معمولاً برای تزریق خون، محلولهای حجم بالا یا در مواقع اورژانسی که نیاز به تزریق سریع وریدی است، استفاده میشوند. استفاده از آنها معمولاً در بخشهای مراقبتهای ویژه یا اورژانس رایج است.
- آنژیوکتهای سایز ۱۸G تا ۲۰G: این سایزها رایجترین نوع آنژیوکت در مراکز درمانی هستند و برای تزریق داروهای معمول و محلولهای سرمی استاندارد مناسباند. بیشتر بیماران عادی از این نوع استفاده میکنند.
- آنژیوکتهای سایز ۲۲G تا ۲۴G: این آنژیوکتها قطر کوچکتری دارند و برای بیماران با رگهای ظریف مانند کودکان، افراد مسن و بیماران با رگهای شکننده کاربرد دارند. همچنین برای تزریق داروهایی که سرعت تزریق پایینتری نیاز دارند، مناسباند.
انواع آنژیوکتها بر اساس جنس و طراحی
آنژیوکتها از نظر جنس و طراحی نیز در چند دسته قرار میگیرند که هر کدام مزایا و معایب خود را دارند. جنس و کیفیت مواد اولیه در راحتی بیمار، کاهش درد و پیشگیری از عفونتها نقش مهمی ایفا میکند.
-
آنژیوکتهای پلاستیکی
بیشترین نوع آنژیوکت که در بیمارستانها و مراکز درمانی استفاده میشود، آنژیوکتهای پلاستیکی هستند. این نوع انژیوکتها با استفاده از پلیمرهای پزشکی ساخته میشوند که بیخطر و قابل انعطافاند. پلاستیک سبک بودن، شفافیت و امکان مشاهده محل ورود به رگ را فراهم میکند و معمولاً برای کاربردهای کوتاهمدت استفاده میشود.
-
آنژیوکتهای سیلیکونی
نوع دیگری از انژیوکتها با پوشش سیلیکونی ساخته میشوند که به کاهش درد هنگام ورود به رگ و افزایش راحتی بیمار کمک میکند. این نوع بیشتر در بیماران خاص و آنهایی که نیاز به استفاده طولانیمدت دارند، کاربرد دارد.
-
آنژیوکتهای فلزی (سوزن استیل)
سوزن اصلی در آنژیوکتها معمولاً از فولاد ضدزنگ ساخته میشود تا بتواند بدون خم شدن یا شکستن وارد رگ شود. با این حال، بخشی که وارد رگ میشود در نهایت کانولا یا لوله پلاستیکی است.
انواع آنژیوکتها بر اساس کاربرد
آنژیوکت وریدی معمولی (Peripheral IV Catheter)
این نوع آنژیوکتها معمولترین و پرکاربردترین نوع هستند که به صورت وریدی در دستها، بازوها یا پاها قرار داده میشوند و برای تزریق داروها، سرم، خون و مایعات استفاده میشوند. مدت زمان استفاده معمولاً بین چند ساعت تا چند روز است.
آنژیوکت مرکزی (Central Venous Catheter – CVC)
بر خلاف آنژیوکتهای معمولی، این نوع آنژیوکتها برای دسترسی به رگهای بزرگتر و مرکزی بدن (مانند ورید زیرترقوه یا ورید ژوگولار) استفاده میشوند. از آنها برای تزریق داروهای خاص، نمونهگیریهای مکرر خون و یا در بیمارانی که دسترسی وریدی طولانیمدت نیاز دارند، استفاده میشود.
آنژیوکتهای مخصوص کودکان (Pediatric IV Catheter)
این نوع آنژیوکتها با قطر کوچکتر و طراحی خاص برای استفاده در کودکان و نوزادان تولید میشوند. طراحی ظریف و استفاده از مواد ضد حساسیت در این نوع، برای جلوگیری از آسیب به رگهای ظریف کودکان اهمیت دارد.
مزایا و معایب انواع آنژیوکتها
هر نوع انژیوکت بسته به کاربرد و جنس خود مزایا و معایبی دارد که در ادامه به مهمترین آنها اشاره میکنیم:
- آنژیوکتهای پلاستیکی : مزیت اصلی آنها وزن سبک، شفافیت و راحتی در قرار دادن است، اما در برخی موارد ممکن است کمتر مقاوم باشند و در استفاده طولانیمدت احتمال انسداد آنها بیشتر است.
- آنژیوکتهای سیلیکونی : کاهش درد و آسیب کمتر به ورید از مزایای اصلی است، ولی قیمت بالاتر و نیاز به مراقبت ویژه از معایب آنهاست.
- آنژیوکتهای مرکزی : امکان تزریق داروهای خاص و حجم بالا و استفاده در شرایط اورژانسی، اما پیچیدگی بیشتر در قرار دادن و خطر عفونت بالاتر از معایب آنها است.
نکات مهم در انتخاب و استفاده از آنژیوکت
انتخاب نوع و سایز آنژیوکت باید بر اساس وضعیت بالینی بیمار، اندازه و وضعیت رگها، نوع داروی تزریقی و مدت زمان استفاده باشد. همچنین نکات بهداشتی در حین کارگذاری و نگهداری انژیوکتها باید به دقت رعایت شود تا از عفونتهای بیمارستانی پیشگیری شود.
- رعایت تکنیک استریل هنگام ورود به رگ
- انتخاب سایز مناسب برای کاهش درد و آسیب
- استفاده از مواد ضد عفونیکننده قبل و بعد از کارگذاری
- مراقبت و تعویض به موقع آنژیوکت
آنژیوکت چیست ؟
آنژیوکتها از ابزارهای ضروری در مراقبتهای پزشکی هستند که نقش بسیار مهمی در تسهیل تزریق دارو و مایعات و همچنین کاهش درد بیمار دارند. شناخت انواع مختلف آنژیوکتها ، ویژگیها و کاربردهای هر کدام به پزشکان و پرستاران کمک میکند تا بهترین گزینه را با توجه به شرایط بیمار انتخاب کنند. از سایز و جنس گرفته تا نوع کاربرد، همه عوامل در این انتخاب تأثیرگذارند. به این ترتیب میتوان درمان مؤثرتر، ایمنتر و با کیفیتتری را برای بیماران فراهم کرد.برای کسب اطلاع و خرید آنلاین انواع کالاهای پزشکی، با کارشناسان شفا۲۴ تماس بگیرید.
