آشنایی با انواع افتالموسکوپ
افتالموسکوپ چیست؟
افتالموسکوپ ابزاری است که پزشکان عمومی برای مشاهده داخل چشم از آن استفاده میکنند. این دستگاه پرتو نوری کمی از طریق مردمک چشم بیمار به داخل چشم میتاباند، که به پزشک کمک میکند تا هرگونه ناهنجاری در عدسی چشم، دیسک بینایی، زجاجیه و شبکیه را تشخیص دهد.
این وسیله بسیار برای معاینه ساختارهای شبکیه که ناحیهای حساس به نور و مسئول پردازش تصاویر است، مفید میباشد. افتالموسکوپ به راحتی میتواند به چشمپزشک کمک کند علائم هرگونه بیماری را ببیند.
افتالموسکوپ دارای یک آینه زاویهدار، عدسیهای مختلف و منبع نور است. با استفاده از آن، پزشک میتواند شبکیه، عصب بینایی، رگهای شبکیه (شریانها و وریدها) و برخی مشکلات مربوط به زجاجیه (ماده ژلهای داخل چشم) را مشاهده کند.
برای آشنایی با دستگاه اتوسکوپ می توانید مقاله “آشنایی با دستگاه اتوسکوپ” را مطالعه نمایید.
ساختار افتالموسکوپ
ساخت افتالموسکوپ معمولاً به فیزیولوژیست آلمانی هرمان فون هلمهولتز نسبت داده میشود که در سال ۱۸۵۱ آن را اختراع کرد، اگرچه برخی منابع اختراع آن را به چارلز ببیج، ریاضیدان و مخترع انگلیسی نسبت میدهند که در سال ۱۸۴۷ ابزاری مشابه با افتالموسکوپ طراحی کرده بود.
افتالموسکوپ بعدها الگویی برای طراحی انواع دستگاههای آندوسکوپی شد. این وسیله از یک منبع نور قوی تشکیل شده است که توسط آینه یا منشوری کوچک به داخل چشم هدایت میشود. نور پس از تابش به شبکیه، بازتاب شده و از سوراخ کوچکی در افتالموسکوپ عبور میکند؛ پزشک از طریق این سوراخ میتواند تصویری بزرگشده و غیر سهبعدی از ساختارهای داخلی چشم، مانند دیسک بینایی، شبکیه، رگهای خونی شبکیه، ماکولا (لکه زرد) و مشیمیه را مشاهده کند.
برای آشنایی با انواع پنسهای پزشکی می توانید مقاله “انواع پنسهای پزشکی” را مطالعه نمایید.
انواع افتالموسکوپ
افتالموسکوپ ها بصورت عمومی و بر اساس نحوه استفاده به دو نوع افتالموسکوپ مستقیم و غیر مستقیم تقسیم بندی می شوند.
برای آشنایی با انواع گوشی های پزشکی می توانید مقاله “بررسی انواع گوشی طبی” را مطالعه نمایید.
افتالموسکوپ مستقیم
افتالموسکوپ مستقیم یک ابزار دستی است که برای بررسی فوندوس (پشت کره چشم) استفاده میشود. این نوع افتالموسکوپ تصویری مستقیم و بدون وارونگی با بزرگنمایی چند برابر ارائه میدهد. پزشکان توصیه میکنند که این معاینه در اتاقی تاریک انجام شود. پزشک باید به دقت فوندوس را از نظر تغییرات رنگدانهای، رنگ، و تغییرات شکل عروق شبکیه بررسی کند.همچنین باید ناهنجاریهای ناحیه زرد (ماکولا لوتئا) را بررسی کند، چرا که این ناحیه مسئول دریافت نور از مرکز میدان بینایی است.
افتالموسکوپی مستقیم همچنین میتواند تیرگی عدسی و دژنراسیون ماکولا را شناسایی کند.
افتالموسکوپ غیرمستقیم
در برخی موارد، پزشک برای مشاهده بهتر چشم بیمار از افتالموسکوپ غیرمستقیم استفاده میکند. در این روش، پزشک دستگاه را روی سر خود قرار میدهد که نور بهتری را ساطع میکند. با این دستگاه، پزشک میتواند نمای دقیقتری از داخل چشم داشته باشد.در مقایسه با افتالموسکوپ مستقیم، نوع غیرمستقیم زاویه دید و وضوح بهتری را فراهم میکند.
مهمترین ویژگی های افتالموسکوپ غیرمستقیم را میتوان بصورت زیر خلاصه کرد:
- افتالموسکوپ غیرمستقیم تصویری معکوس یا وارونه با بزرگنمایی دو تا پنج برابر ایجاد میکند.
- در مقایسه، افتالموسکوپ غیرمستقیم منبع نوری قدرتمندتری دارد.
- علاوه بر این، این ابزار دید استریوسکوپیک وسیعتری از داخل چشم ارائه میدهد و دارای لنز طراحیشده خاصی است.
- این دستگاه برای تشخیص و درمان جداشدگیها، سوراخها و پارگیهای شبکیه بسیار ارزشمند است. برای معاینه مؤثر، مردمک بیمار باید کاملاً گشاد شده باشد.
افتالموسکوپهای غیرمستقیم خود به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
افتالموسکوپ غیرمستقیم تکچشمی
در مقایسه با افتالموسکوپ سنتی، افتالموسکوپ غیرمستقیم تکچشمی میدان دید وسیعتری و بزرگنمایی بیشتری ارائه میدهد.با این حال، همانطور که از نامش پیداست، تنها یک نمای تکبعدی از داخل چشم ارائه میدهد.برای ارزیابی بهتر وضعیت شبکیه و فوندوس، پزشک باید از بیمار بخواهد در جهتهای مختلف نگاه کند.
افتالموسکوپ غیرمستقیم دوچشمی
افتالموسکوپ غیرمستقیم دوچشمی تصویر سهبعدی از سه بخش مختلف چشم ارائه میدهد.در نتیجه، چشمپزشک یا اپتومتریست میتواند نمایی سهبعدی از داخل چشم بیمار به دست آورد، که منجر به معاینهای دقیقتر میشود.
این نوع افتالموسکوپ به راحتی روی سر پزشک نصب میشود و میتواند به عنوان ابزار آموزشی نیز استفاده شود.این دستگاه به پزشک اجازه میدهد تا اطلاعات عملی را در حین انجام معاینه چشمی به دانشجویان بیناییسنجی نشان دهد.برای آشنایی بیشتر و خرید انواع افتالموسکوپ ، با کارشناسان شفا۲۴ تماس بگیرید.
