غذاهای مناسب برای رفلاکس معده

تقریباً همه افراد گهگاه دچار رفلاکس اسید معده شده‌اند. این  مشکل ممکن است به صورت سوءهاضمه، سوزش و درد معده پس از غذا خوردن ،یا سوزش سر دل یا درد سوزشی در قفسه سینه نزدیک به جناغ احساس شود.  رفلاکس اسید گاه‌به‌گاه ناراحت‌کننده است، اما بیماری محسوب نمی‌شود. اما برخی افراد به طور مداوم دچار رفلاکس هستند. رفلاکس اسید مزمن می‌تواند کیفیت زندگی شما را به شدت تحت تأثیر قرار دهد و همچنین می‌تواند به بافت‌های شما آسیب واقعی وارد کند. در این مقاله سعی خواهیم کرد شما را غذاهای مناسب برای رفلاکس معده آشنا کنیم.

برای آشنایی با بیماری رفلاکس معده می توانید مقاله “رفلاکس معده چیست؟ بررسی علل و عوارض“ را مطالعه نمایید.

برای کاهش علائم رفلاکس معده چه بخوریم؟

اگر دچار رفلاکس معده هستید حتما متوجه شده اید که با خوردن بعضی از غذاها، دردها و سوزشهای ناشی از رفلاکس معده شدیدتر شده و یا گاهی آرامترمی شوند. در ادامه لیستی از 5 گروه از غذاهای مناسب برای رفلاکس معده برای شما آورده ایم که همه آنها دردها و سوزشهای ناشی از رفلاکس معده را کاهش می دهند. البته توجه کنید که این غذاها صرفا دردها و سوزشهای شما را کاهش می دهند و برای درمان این مشکل حتما باید با پزشک متخصص گوارش مشورت کنید.

1 – غذاهای پرفیبر

مصرف غذاهای پرفیبر می‌تواند احساس سیری ایجاد کرده و از پرخوری جلوگیری کند، این امر ممکن است به کاهش علائم رفلاکس کمک کند. برخی از این غذاها عبارتند از:

• غلات کامل مانند جو دوسر، برنج قهوه‌ای و کینوا
• سبزیجات ریشه‌ای مانند سیب‌زمینی شیرین، هویج و چغندر
• سبزیجات سبز مانند مارچوبه، کلم بروکلی و لوبیا سبز

2 – غذاهای قلیایی

غذاهای با pH بالا (قلیایی) می‌توانند به خنثی‌سازی و تعادل اسید معده کمک کنند. این غذاها شامل:

• موز
• طالبی و هندوانه
• گل‌کلم
• رازیانه
• آجیل‌ها مانند بادام و گردو

3- غذاهای آبدار

مصرف غذاهایی مانند کرفس، خیار و کاهو، میوه‌هایی مانند هندوانه، سوپ‌های مبتنی بر آبگوشت و چای‌های گیاهی که دارای محتوای آب بالا هستند می‌تواند به رقیق کردن اسید معده کمک کرده و علائم رفلاکس را کاهش دهد. این غذاها عبارتند از:

• کرفس
• خیار
• کاهو
• هندوانه
• سوپ‌های بر پایه آبگوشت
• چای‌های گیاهی

4 – پروتئین‌های کم‌چرب

مصرف پروتئین‌های کم‌چرب مانند مرغ، بوقلمون، ماهی و غذاهای دریایی می‌تواند به کاهش علائم رفلاکس کمک کند. توصیه می‌شود این غذاها را به صورت گریل‌شده، بخارپز یا آب‌پز مصرف کنید.

5 – لبنیات کم‌چرب

لبنیات کم‌چرب مانند شیر بدون چربی، ماست کم‌چرب و پنیر کاتیج می‌توانند به عنوان حایل موقت بین دیواره معده و محتویات اسیدی عمل کرده و تسکین موقتی برای علائم رفلاکس فراهم کنند.

غذاهایی که ممکن است علائم رفلاکس معده را تشدید کنند

رفلاکس معده زمانی رخ می‌دهد که اسفنکتر انتهای مری به درستی کار نمی‌کند و اجازه می‌دهد مایعات معده وارد مری شوند. برخی غذاها باعث شل شدن اسفنکتر تحتانی مری شده و روند هضم را کند می کنند، و درنتیجه علائم دردناک رفلاکس معده را تشدید می کنند. در حالی که برخی دیگر از غذاها می‌توانند تسکین‌دهنده باشند. بسیاری از پزشکان معتقدند: تغییر رژیم غذایی می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر رفلاکس اسید داشته باشد و شما را از نیاز به درمان‌های دیگر بی‌نیاز کند.

به طور کلی، از هر چیزی که چرب، اسیدی یا پرکافئین باشد باید اجتناب شود. فهرست غذاهایی که ممکن است علائم رفلاکس معده را تشدید کنند شامل موارد زیر است:

• فست‌فود غذاهای، سرخ‌شده و تنقلات فرآوری‌شده : غذاهای سرخ‌شده اغلب هضم سخت‌تری دارند و می‌توانند باعث سوزش سر دل شوند. نمونه‌های رایج این غذاها شامل سیب‌زمینی سرخ‌شده، ناگت مرغ، دونات و کورن‌داگ هستند.برخی شواهد نشان می‌دهند که غذاهای سرخ‌شده می‌توانند باعث آزادسازی موادی شوند که مخاط مری را تحریک می‌کنند، مانند نمک‌های صفراوی و هورمون کوله‌سیستوکینین. این هورمون گوارشی هضم چربی و پروتئین را تحریک می‌کند و می‌تواند باعث شل شدن اسفنکتر تحتانی مری (LES) شده و به سوزش سر دل کمک کند.سیب‌زمینی سرخ‌کرده، پیاز سوخاری و مرغ سوخاری را کنار بگذارید و در خانه آن‌ها را گریل یا در فر بپزید.

• ادویه‌های تند مانند فلفل سیاه، فلفل قرمز و پودر چیلی : فلفل‌ها، سس سیرراچا، سس تاباسکو و فلفل‌های تند سرشار از طعم هستند و می‌توانند به غذاهای مورد علاقه‌تان طعمی تند ببخشند.یک مطالعه نشان داده است که غذاهای تند عامل اصلی تحریک رفلاکس اسید معده و علائم بیماری رفلاکس معده به مری (GERD) هستند.
• گوشت‌های پرچرب مانند بیکن و سوسیس
• لبنیات پر چرب : محصولات لبنی پرچرب می‌توانند مواد مغذی ضروری برای سلامت استخوان‌ها فراهم کنند.با این حال، این نوع لبنیات ممکن است در برخی افراد مبتلا به رفلاکس اسید معده باعث تشدید سوزش سر دل شوند. 
• شکلات : شکلات حاوی متیل‌گزانتین است. این ماده شیمیایی که از درختان کاکائو به‌دست می‌آید و اثراتی مشابه کافئین دارد، می‌تواند باعث شل شدن اسفنکتر تحتانی مری (LES) شود. شکلات همچنین می‌تواند باعث آزادسازی مقدار زیادی سروتونین از روده‌ها شود. این پیام‌رسان شیمیایی که اغلب به‌عنوان «هورمون خوشحالی» شناخته می‌شود، در صورت افزایش بیش از حد، می‌تواند باعث شل شدن اسفنکتر تحتانی مری و بروز علائم رفلاکس اسید شود.شکلات حاوی موادی مانند پودر کاکائو اسیدی، کافئین، تئوبرومین و چربی است که همگی می‌توانند منجر به رفلاکس اسید شوند.

• نعناع : با وجود شهرتش در تسکین معده، در واقع محرک رفلاکس است.

• قهوه و چای : کافئین موجود در قهوه و چای می‌تواند باعث شل شدن دریچه تحتانی مری (LES) شود، که این امر می‌تواند منجر به رفلاکس اسید و سوزش سر دل گردد.مطالعات نشان داده‌اند که مصرف کافئین می‌تواند باعث افزایش ترشح اسید معده شود و در برخی افراد علائم رفلاکس را تشدید کند.اگر متوجه شدید که نوشیدنی‌های کافئین‌دار علائم رفلاکس شما را بدتر می‌کنند، ممکن است مفید باشد که مصرف آن‌ها را محدود کرده یا به گزینه‌های بدون کافئین مانند قهوه دکاف یا چای‌های گیاهی روی آورید.بصورت کلی نوشیدنی‌های کافئین‌دار رفلاکس را تشدید می‌کنند. به جای آن از چای‌های بدون کافئین استفاده کنید.
• نوشیدنی‌های گازدار : نوشیدنی‌های گازدار، مانند نوشابه‌ها، می‌توانند به‌عنوان یکی از عوامل شایع بروز رفلاکس اسید عمل کنند. گاز دی‌اکسید کربن موجود در این نوشیدنی‌ها می‌تواند باعث نفخ معده شود که این امر فشار بر اسفنکتر تحتانی مری (LES) را افزایش داده و منجر به رفلاکس اسید می‌شود. مطالعات نشان داده‌اند که مصرف نوشیدنی‌های گازدار می‌تواند علائم رفلاکس اسید را تشدید کرده و خطر ابتلا به بیماری رفلاکس معده به مری (GERD) را افزایش دهد. در بیماری GERD، رفلاکس اسید به‌صورت مکرر اتفاق می‌افتد و می‌تواند به بافت مری آسیب برساند.
• مرکبات : لیمو، لیموترش، پرتقال، گریپ‌فروت و آناناس حاوی مقادیر زیادی اسید سیتریک هستند که آن‌ها را به میوه‌هایی با اسیدیته بالا تبدیل می‌کند. اسید موجود در میوه‌های مرکباتی می‌تواند باعث شل شدن اسفنکتر تحتانی مری (LES) شود و علائم رفلاکس اسید را تحریک کند. برخی ترکیبات موجود در میوه‌های مرکباتی همچنین می‌توانند خطر ابتلا به بیماری رفلاکس معده به مری (GERD) را افزایش دهند. آن‌ها باعث تضعیف عملکرد اسفنکتر تحتانی مری شده و زمان تخلیه معده پس از غذا را کندتر می‌کنند.

• گوجه‌فرنگی و سس‌های بر پایه گوجه‌فرنگی : گوجه‌فرنگی‌ها سرشار از مواد مغذی هستند. با این حال، آن‌ها حاوی اسید مالیک و اسید سیتریک هستند که می‌توانند سوزش سر دل را در افراد مبتلا به رفلاکس اسید معده تشدید کننداز سس مارینارا، کچاپ و سوپ گوجه‌فرنگی نیز پرهیز کنید، همگی به‌طور طبیعی اسیدی هستند.

• الکل : مصرف الکل می‌تواند خطر ابتلا به بیماری رفلاکس معده به مری (GERD) را افزایش دهد. الکل با شل کردن اسفنکتر تحتانی مری (LES) که وظیفه جلوگیری از بازگشت اسید معده به مری را دارد، می‌تواند باعث رفلاکس اسید شود. همچنین، الکل ممکن است به مخاط مری آسیب برساند و با ایجاد التهاب، علائم رفلاکس را تشدید کند. علاوه بر این، خاصیت ادرارآور الکل می‌تواند منجر به کم‌آبی بدن شود که این وضعیت نیز می‌تواند علائم رفلاکس اسید را بدتر کند. اگر دچار تشدید علائم رفلاکس اسید هستید، ممکن است پزشک به شما توصیه کند که مصرف الکل را به‌طور کامل متوقف کنید. در صورتی که تصمیم به مصرف الکل دارید، محدود کردن آن به یک نوشیدنی در روز و پرهیز از مخلوط‌کننده‌های اسیدی مانند آب پرتقال و نوشیدنی‌های گازدار می‌تواند به کاهش علائم کمک کند.
• میان‌وعده‌های شبانه : خوردن وعده‌های غذایی یا میان‌وعده‌ها پیش از خواب می‌تواند علائم رفلاکس اسید را تشدید کند. از آنجا که دراز کشیدن بلافاصله پس از خوردن غذا می‌تواند باعث بازگشت محتویات معده به مری شود، توصیه می‌شود از خوردن غذا حداقل ۳ تا ۴ ساعت پیش از خواب خودداری کنید. همچنین می‌توانید به جای دو یا سه وعده بزرگ، چهار تا پنج وعده کوچک‌تر در طول روز مصرف کنید.

توصیه می‌شود از مصرف این غذاها به ویژه در ساعات پایانی شب و نزدیک به زمان خواب پرهیز شود. همچنین، خوردن وعده‌های غذایی کوچک و مکرر به جای وعده‌های بزرگ و سنگین می‌تواند مفید باشد.

درمان‌های خانگی برای درمان رفلاکس معده و سوزش سر دل

رفلاکس اسید معده اصلاً خوشایند نیست ، سوزش شدید در قفسه سینه، طعم تلخ در گلو، و احساس نفخ و گاز در معده ، همگی از علائمی هستند که می توانند زندگی را برای شما ناخوشایند کنند. با این حال، آنچه می‌خورید می‌تواند تأثیر زیادی در وضعیت شما داشته باشد.  در اینجا چند مورد از خوراکی هایی که می توانند به کاهش سوزش و علائم ناشی از رفلاکی معده کمک کنند را به شما معرفی خواهیم کرد.

• شیر بدون چربی: مصرف شیر بدون چربی می‌تواند به‌عنوان یک بافر موقت بین مخاط معده و محتویات اسیدی عمل کرده و تسکین فوری و موقتی برای علائم رفلاکس فراهم کند.

• زنجبیل: دارای خواص ضدالتهابی است و می‌تواند به تسکین دستگاه گوارش کمک کند. مصرف چای زنجبیل هنگام بروز علائم رفلاکس مفید است.

• آب لیمو با عسل: ترکیب مقدار کمی آب لیمو با آب گرم و عسل ممکن است اثر قلیایی داشته باشد و به خنثی‌سازی اسید معده کمک کند.

• سرکه سیب: اگرچه تحقیقات کافی در این زمینه وجود ندارد، برخی افراد معتقدند که مصرف مقدار کمی سرکه سیب رقیق‌شده در آب گرم همراه با وعده‌های غذایی می‌تواند مفید باشد. اما باید با احتیاط مصرف شود.

چه زمانی باید با پزشک درباره رفلاکس صحبت کرد؟

اگر بیش از دو بار در هفته دچار سوزش سر دل می‌شوید و تغییرات در رژیم غذایی یا الگوی غذا خوردن کمکی نکرده است، توصیه می‌شود با پزشک مشورت کنید. یک متخصص گوارش می‌تواند آزمایش‌هایی برای اندازه‌گیری اسیدیته معده انجام دهد و بررسی کند که آیا رفلاکس مکرر به مری آسیب رسانده است یا خیر.

رفلاکس  معده اغلب با ترکیبی از تغییرات سبک زندگی و دارو قابل درمان است. اما علائم مداوم رفلاکس نیاز به ارزیابی کامل توسط متخصص گوارش دارد تا علت اصلی مشخص شده و گزینه‌های درمانی موجود مورد بحث قرار گیرند.برای کسب اطلاعات و خرید آنلاین انواع کالاهای پزشکی، با کارشناسان شفا۲۴ تماس بگیرید.