شناخت روشهای اورژانسی پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل
کاهش فوری فشار خون بالا در منزل اقدامی حیاتی است که معمولا با روشهایی همچون مصرف برخی از مواد غذایی، استفاده از داروهای تجویزی، تکنیکهای آرامسازی و اصلاح سبک زندگی انجام میشود. لازم به ذکر است که فشار خون بالا که معمولا بدون علامت خاصی بروز میکند، اگر به موقع کنترل نشود، میتواند منجر به عواقب جدی مانند سکته مغزی، حمله قلبی و آسیب به کلیهها شود. بنابراین آشنایی با روشهای سریع و مؤثر پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل اهمیت بالایی دارد، به ویژه برای افرادی که به طور ناگهانی دچار افزایش فشار خون میشوند. برای این کار میتوانید از تکنیک تنفس عمیق، استراحت، نوشیدن آب کافی و… استفاده کنید که در ادامه متن به بیان کامل آنها میپردازیم.
اهمیت پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل
فشار خون بالا یا هایپرتنشن مشکلی است که به دلیل تنگ شدن مویرگهای شریانی بروز میکند. بنابراین در صورتیکه به موقع درمان نشود، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و سکته مغزی را افزایش میدهد. چراکه در این وضعیت قلب باید با قدرت بیشتری خون را پمپاژ کند و همین امر منجر به افزایش فشار خون میشود. لازم است بدانید که فشار خون با دو عدد فشار سیستولیک و فشار دیاستولیک مشخص میشود.
در این تعریف عدد اول نشاندهنده فشار خون در زمان پمپاژ است و عدد دوم، فشار خون را در زمان استراحت قلب نشان میدهد. در این حالت اگر فشار خون اندازهگیری شده به طور مداوم بیشتر از ۹۰/۱۴۰ باشد، فرد مبتلا به فشار خون بالا شده است. در ضمن فشار خون بالای ۱۲۰/۱۸۰ بسیار خطرناک بوده و به اقدامات پزشکی فوری نیاز دارد.
عوامل مؤثر در افزایش فشار خون
افزایش ناگهانی فشار خون معمولاً به دلایل مختلفی رخ میدهد که ظاهرا بیخطر به نظر برسند، اما میتوانند به سرعت فشار خون را بالا ببرند. عواملی مانند استرس شدید، اضطراب ناگهانی، مصرف زیاد نمک، الکل، مواد کافئیندار و کمخوابی شبانه همگی در این زمینه مؤثر هستند. گاهی اوقات هم استفاده خودسرانه از داروها یا قطع ناگهانی داروی فشار خون منجر به بروز این مشکل میشود. ابتلاء به بیماریهای زمینهای مانند اختلالات کلیوی یا تیروئید نیز موجب افزایش ناگهانی فشار خون میگردد.
پایین آوردن فشار خون اورژانسی
برای کاهش فوری فشار خون بالا در منزل، راهکارهای مختلفی وجود دارد که هرکدام دارای ویژگیها و شرایط مختص به خود هستند. اما باتوجه به اهمیت این مسئله و جلوگیری از بحرانی شدن وضعیت فرد، آشنایی با هر یک از آنها از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود. بر همین اساس در ادامه به بررسی مهمترین آنها خواهیم پرداخت.
استراحت و حفظ آرامش
نخستین اقدام برای کاهش فشار خون ناگهانی، ایجاد فضایی آرام و مناسب برای استراحت است. چراکه استراحت در محیطی ساکت، کمنور و دور از هرگونه مزاحمت صوتی میتواند به کاهش سطح استرس کمک کند. در واقع چون هورمونهای استرسزا نظیر کورتیزول و آدرنالین باعث تنگ شدن عروق خونی میشوند، حفظ آرامش و دوری از افکار منفی در چنین لحظاتی، تاثیر بهسزایی در کاهش فشار خون دارد. گاهی اوقات هم گوش دادن به موسیقی آرامشبخش، نوشتن احساسات یا حتی گفتوگوی کوتاه با یک دوست قابلاعتماد میتواند به کاهش تنش و در نتیجه افت فشار خون کمک کند.
پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل با تنفس عمیق و آرام
تنفس عمیق و آرام یکی دیگر از سریعترین و ایمنترین روشها برای پایین آوردن فشار خون بالا در منزل محسوب میشود. چون معمولاً در شرایط استرسزا، فرد به شکل سطحی و با سرعت بیشتری نفس میکشد و با تمرکز بر دم و بازدم عمیق میتواند فعالیت سیستم عصبی پاراسمپاتیک را افزایش دهد.
انجام تکنیک تنفس ۴-۷-۸ که شامل ۴ ثانیه دم، ۷ ثانیه نگه داشتن نفس، ۸ ثانیه بازدم و سپس مکثی کوتاه است نیز میتواند به پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل کمک کند. چون باعث کاهش ضربان قلب و فشار وارده به رگها میشود. لازم به ذکر است که استمرار در انجام تمرینهای تنفسی، به ویژه زمانی که فشار خون پایین است، بدن را برای کنترل بهتر واکنشهای ناگهانی آماده ساخته و در تنظیم فشار خون نقش موثری دارد.
افزایش مصرف آب
از آنجاکه کمآبی بدن منجر به انقباض رگها و افزایش فشار خون میگردد، نوشیدن آب کافی، به ویژه در مواقع اضطراری باعث کاهش فوری آن خواهد شد. بنابراین همواره به افرادی که دچار بیماری فشار خون هستند، توصیه میشود که در زمانهای بحرانی، حداقل ۱ تا ۲ لیوان آب بنوشند. زیرا این کار غلظت خون را کاهش داده و جریان خون را بهبود میبخشد. البته افرادی که دچار بیماریهای کلیوی هستند، باید پیش از انتخاب این روش با پزشک معالج خود مشورت کنند.
نظارت مستمر بر فشار خون
یکی دیگر از اقدامات مهمی که باید در زمان بالا رفتن فشار خون انجام داد، نظارت منظم بر روند افزایش یا کاهش آن است. چون از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری کرده و شرایط را برای اقدامات موردنیاز فراهم میآورد. بنابراین پیشنهاد میشود در زمان بروز این مشکل، هر ۵ دقیقه یک بار فشار خون خود را بررسی کرده و اگر مشاهده کردید این روند به صورت افزایشی است یا طی حداکثر ۴۸ ساعت بعدی همچنان ثابت مانده است، باید به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر در این مدت، متوجه بروز علائم خاصی در اندامهای بدن خود شدید، لازم است که فوراً با پزشک تماس بگیرید.
پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل با شستن دست و صورت
شستن دست و صورت با آب ولرم منجر به کاهش استرس و به دنبال آن پایین آمدن فشار خون میشود. البته باید توجه داشته باشید که استفاده از آب سرد میتواند باعث انقباض عروق و در نتیجه افزایش فشار خون شود؛ بنابراین، بهتر است از آب ولرم استفاده کنید.
اطلاعرسانی به نزدیکان
در مواقعی که فشار خون بالا میرود، بهتر است وضعیت خود را با یکی از نزدیکان در میان بگذارید. با اینکار، آنها میتوانند فشارخون شما را کنترل کنند و در صورت بروز وضعیت اورژانسی، اقدامات لازم را انجام دهند. افزون بر آن، اطلاعات آنها میتواند به پزشک کمک کند بهترین گزینه درمانی را برای شما در نظر بگیرد.
مصرف داروهای فوری برای کاهش فشار خون بالا
برای کاهش سریع فشار خون بالا معمولا داروهایی مانند کاپتوپریل و لابتالول که اثر آنها طی ۱۵ تا ۶۰ دقیقه مشاهده میشود، تجویز میگردند. چون مصرف این داروها باعث شل شدن رگهای خونی شده و فشار خون را کاهش میدهد. تجویز داروهای ادرارآور مانند فوروزماید نیز با دفع مایعات اضافی از بدن، حجم خون را کاهش داده و در درمان فشار خون بالا مؤثر خواهد بود.
در شرایطی که فرد دچار استرس شده است هم مصرف داروهای ضد اضطراب میتواند به رفع این مشکل کمک شایانی کند؛ البته توجه داشته باشید که مصرف این داروها باید تحت نظر پزشک متخصص انجام شود. در نهایت توصیه میشود که به مصرف منظم و به موقع داروهای فشار خون، که نقشی اساسی در جلوگیری از نوسانات ناگهانی فشار خون و پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل دارند، توجه ویژهای داشته باشید.
مواد غذایی مؤثر در پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل
برخی مواد غذایی به طور طبیعی دارای خاصیت کاهشدهندگی فشار خون هستند و مصرف آنها به کنترل وضعیت بیمار کمک شایانی میکند. از اینرو در ادامه به معرفی برخی از آنها خواهیم پرداخت.
شکلات تلخ
یکی از مواد غذایی که مصرف متعادل آن تاثیر به سزایی در کاهش فشار خود دارد، شکلات تلخ است. زیرا حاوی ماده موثر فلاونوئید بوده که به بهبود عملکرد عروق خونی کمک شایانی میکند. افزون بر آن مصرف شکلات تلخ، که حاوی ترکیبات اندورفین است، به آرامش بدن کمک کرده و استرس را کاهش میدهد. این کاهش استرس هم به نوبه خود تأثیر مثبتی بر کنترل فشار خون دارد.
آب لیمو
آب لیمو ترش به واسطه ترکیبات مفیدی که در خود دارد، میتواند به کاهش فشار خون کمک کند. در واقع ویتامین C و آنتیاکسیدانهای موجود در این نوشیدنی، نقش بهسزایی در بهبود سلامت عروق و تسهیل گردش خون ایفا میکنند. خاصیت ادرارآور آبلیمو نیز به دفع سدیم اضافی از بدن کمک کرده و تأثیرات قابل توجهی در کاهش فشار خون دارد.
پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل با مصرف آبغوره
مصرف آبغوره که خاصیت آنتی اکسیدانی دارد به کاهش استرس اکسیداتیو، به عنوان عاملی مؤثر در افزایش فشار خون کمک شایانی میکند. علاوه بر آن با کاهش کلسترول بد و افزایش کلسترول خوب بدن، باعث بهبود عملکرد عروق و در نهایت کاهش فشار خون میشود.
آبزرشک
آبزرشک به دلیل داشتن ترکیبات ضدالتهابی، به بهبود سلامت عروق کمک کرده و با افزایش دفع مایعات اضافی، فشار خون را کاهش میدهد.
آب انگور سیاه
آب انگور سیاه سرشار از پلی فنولها و آنتیاکسیدان است، بنابراین مصرف آن باعث گشاد شدن عروق بدن، بهبود جریان خون و کاهش فشار خون میشود. علاوه بر آن، وجود این مواد در ترکیبات آب انگور مانع از تشکیل لختههای خونی شده و به این ترتیب میتواند فشار خون را کنترل کند.
گلگاوزبان
گلگاوزبان با خاصیت آرامبخشی خود میتواند به کاهش استرس و آرامش اعصاب کمک کند. از طرفی به دلیل وجود اسید گاما لینولنیک، گزینهای مؤثر برای مدیریت طبیعی فشار خون به شمار میرود.
پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل با مصرف سرکه سیب
سرکه سیب دارای خواص ضدالتهابی است و مصرف آن، به بهبود سلامت عروق کمک کرده و با کاهش حساسیت به انسولین و قند خون، فشار خون را پایین میآورد.
پونه کوهی
پونه کوهی گیاهی است که به بهبود جریان خون و کاهش تنش در دیوارههای عروق کمک میکند. در نتیجه مصرف آن تاثیر بهسزایی در کاهش فشار خون دارد.
آب چغندر
نوشیدن آب چغندر یکی دیگر از روشهای مؤثر در کاهش فوری فشار خون به شمار میرود. چراکه این ماده غذایی حاوی مقدار قابل توجهی نیترات طبیعی است که در کاهش فشار خون اثرات مثبتی دارد.
پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل با مصرف موز و کیوی
موز و کیوی دو میوه مغذی هستند که مقدار زیادی پتاسیم را در خود جای دادهاند؛ همین امر هم باعث کاهش سدیم، کم شدن تنش در دیواره رگهای خونی و پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل میگردد. با این حال، افرادی که به مشکلات کلیوی مبتلا هستند، باید قبل از افزایش مصرف پتاسیم در رژیم غذایی، با پزشک خود مشورت کنند. زیرا استفاده بیش از حد این ماده معدنی منجر به بروز عوارضی خاصی در این افراد میشود.
انار تازه
انار تازه، منبعی غنی از آنتیاکسیدانها و پلیفنولها است که باعث کاهش التهاب و بهبود سلامت دیواره رگهای خونی میشوند. همین مسئله هم منجر به پایین آمدن فوری فشار خون خواهد شد.
کرفس
کرفس از جمله سبزیجات مؤثر در کاهش فوری فشار خون است. چون ترکیبات موجود در کرفس به آرامش دیواره رگهای خونی کمک کرده و فشار خون را کاهش میدهند.
پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل با مصرف سیر
طبق مطالعات انجام شده مصرف سیر که دارای ترکیبات موثری همچون آلیسن بوده و خواص آنتی باکتریالی دارد، باعث انعطاف بیشتر شریانها شده و میتواند سطح کلسترول خون را کاهش دهد. در نتیجه تاثیر بهسزایی در پایین آوردن میزان فشار خون دارد.
انواع مرکبات
مرکباتی مانند پرتقال، لیمو و گریپ فروت که حاوی فلاونوئیدها و هسپریدین هستند، جزو مواد غذایی حاوی آنتیاکسیدان بوده و مصرف آنها به کاهش فشار خون کمک شایانی میکند.
کارهای ممنوعه برای پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل
استعمال دخانیات و قرار گرفتن در معرض دود سیگار از عوامل مؤثر در افزایش فشار خون است. چون نیکوتین موجود در دخانیات موجب انقباض عروق خونی شده و این انقباض، با افزایش فشار خون رابطه مستقیمی دارد. به همین دلیل اجتناب از مصرف دخانیات و قرار گرفتن در محیطهای آلوده به دود سیگار در زمان بالا رفتن فشار خون از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود.
علاوه بر آن، هنگام افزایش فشار خون باید از صرف غذا، به ویژه غذاهای پرنمک و چرب، خودداری کنید. استفاده از مواد کافئیندار مانند چای و قهوه نیز در زمان افزایش فشار خون توصیه نمیشود؛ زیرا کافئین موجود در چنین نوشیدنیهایی منجر به ترشح هورمونهای منقبض کننده عروق خونی شده و فشار خون را بالا میبرد.
در صورت عدم کاهش فشار خون چه باید کرد؟
اگر با وجود انجام درمانهای خانگی، فشار خون شما همچنان بالا است، باید فوری به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید. برای تسریع در روند درمان نیز لازم است که اطلاعات زیر را در اختیار پزشک قرار داد:
- فهرست داروهای مصرفی
- زمان استفاده از آخرین دوز داروهای فشار خون
- توصیف دقیق علائم خود مانند سردرد، سرگیجه، درد قفسه سینه و تنگی نفس
- اطلاعرسانی در خصوص سوابق بیماریهای خود، به ویژه بیماریهای قلبی عروقی
- ارائه اطلاعات مربوط به اندازهگیریهای اخیر فشار خون در خانه
سخن پایانی؛ مراجعه به پزشک
مراجعه به پزشک و دریافت دارو، بهترین و مطمئنترین راه برای جلوگیری از افزایش ناگهانی فشار خون است. چون هیچ ماده غذاییای نمیتواند برای همیشه فشار خون را کنترل کند. باوجوداین، در شرایط بحرانی و افزایش ناگهانی فشار خون، میتوانید با روشهای خانگی مانند تنفس صحیح، نوشیدن آب و استراحت کردن، آن را کنترل کنید. در این شرایط هم باید سطح فشار خون خود را مرتباً با دستگاه فشارسنج خانگی بررسی نموده و اگر موفق به پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل نشدید، هرچه سریعتر به اورژانس مراجعه نمایید.
