آیا فشار خون 14 خطرناک است
ابتلاء به فشار خون 14 یا بالاتر به تدریج آسیبهای جدی به اندامهای حیاتی بدن وارد کرده و خطر بروز بیماریهای قلبی و عروقی را افزایش میدهد. به همین دلیل لازم است افرادی که با این مشکل مواجه هستند، به طور مدام به کنترل و مدیریت فشار خون خود بپردازند. در همین راستا قصد داریم به بررسی دقیقتر مفهوم فشار خون سطح ۱۴ پرداخته تا در صورت بروز این وضعیت بتوانید اقدامات مؤثرتری را انجام دهید.
فشار خون معادل 14 چه مفهومی دارد؟
برای بررسی دقیقتر مفهوم فشار خون معادل ۱۴ یا ۱۴۰ میلیمتر جیوه، ضروری است که با نحوه اندازهگیری فشار خون و پارامترهای دخیل بر آن یعنی اعداد سیستولیک و دیاستولیک که نقش اساسی در تعیین میزان فشار خون بدن دارند، آشنا شوید. بر همین اساس باید بدانید عدد سیستولیک که در اینجا به عدد ۱۴۰ اشاره دارد، نشاندهنده فشاری است که خون در زمان پمپاژ قلب به دیواره رگها وارد میکند. عدد پایینی یا دیاستولیک هم فشار وارده به دیواره رگها را در زمان استراحت قلب بین دو ضربان، نشان میدهد.
پس از آشنایی با دو شاخص اصلی فشار خون باید به این مطلب اشاره کنیم که طبق دستورالعملهای انجمن قلب آمریکا و کالج ACC، فشار خون سطح ۱۴۰ میلیمتر جیوه یا بالاتر به عنوان فشار خون بالا شناخته میشود. به همین دلیل نیاز به توجه فوری پزشکی دارد و میتواند نشانهای از خطر ابتلاء به بیماریهای قلبی عروقی باشد.
زیرا زمانیکه فشار خون به طور مداوم در این سطح قرار دارد، قلب با نیروی بیشتری کار کرده تا بتواند به شکل موثرتری خون را پمپاژ کند. در نهایت همین امر باعث آسیب به دیواره رگها شده و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را افزایش میدهد. بنابراین، شناخت و کنترل فشار خون به ویژه در سطوح بالا، از اهمیت ویژهای برخوردار خواهد بود. در ادامه به بیان حالتهای مختلف فشار خون 14 و تأثیرات آن بر سلامتی افراد میپردازیم.
فشار خون 14 روی 8
فشار خون سطح ۱۴ روی ۸ یا۱۴۰ روی ۸۰ میلیمتر جیوه در اصطلاح پزشکی، در محدوده پیشفشاری یا پر فشاری مرزی قرار دارد. به همین دلیل باید افراد مبتلا به این وضعیت، بهطورمداوم فشار خون خود را بررسی کنند تا بتوانند از افزایش بیشتر آن جلوگیری نمایند.
فشار خون 14 رو 10
فشار خون معادل ۱۴ روی ۱۰ از نظر پزشکی در دسته فشار خون مرحله ۲ طبقهبندی میشود. در این مرحله شدت فشار خون بالا بوده و به مدیریت و توجه بیشتری نیاز دارد. تغییرات در سبک زندگی و مصرف داروهای ضد فشار خون از جمله اقداماتی هستند که باید برای کنترل فشار خون سطح ۱۴ روی ۱۰ و کاهش خطر عوارض ناشی از آن، مدنظر قرار داد.
فشار خون 14 رو 9
ابتلاء به فشار خون معادل ۱۴ روی ۹ یا همان۱۴۰ روی ۹۰ میلیمتر جیوه و بالاتر از آن، نشاندهنده سطح ۲ فشار خون بالا است. به همین دلیل به افراد مبتلا به این سطح توصیه میشود برای مدیریت فشار خود، رژیم غذایی سالم و متعادلی داشته باشند. مراجعه منظم به پزشک و کنترل دورهای فشار خون، در کنار مصرف منظم داروهای تجویز شده توسط پزشک، نمونهای از اقدامات لازم برای کنترل بهتر چنین سطحی از فشار خون و حفظ سلامت عمومی بدن به شمار میروند.
فشارخون 14 رو 7
در این نوع فشار خون عدد سیستولیک به طور مداوم بین ۱۴۰ تا ۱۴۹ میلیمتر جیوه قرار دارد و فشار دیاستولیک آن ۷۰ میلیمتر جیوه را نشان میدهد. افرادی که در این محدوده قرار دارند، باید بدانند که اگرچه فشار خون 14 روی 7 نیازی به مراجعه فوری به متخصص ندارد، اما این وضعیت به عنوان یک زنگ خطر تلقی میشود و باید با تغییرات مثبت در سبک زندگی، به مدیریت بهتر این مشکل و کاهش خطر ابتلا به فشار خون بالا بپردازند.
فشار خون 14 رو 6
فشار خون سطح ۱۴ روی ۶ که در مرحله دوم فشار خون بالا قرار دارد، زمانی اتفاق میافتد که عدد سیستولیک به ۱۴۰ میلیمتر جیوه یا بیشتر و فشار دیاستولیک به ۶۰ میلیمتر جیوه یا بیشتر برسد. در این حالت، قلب تحت فشار زیادی قرار میگیرد و باید با تلاش بیشتری خون را پمپاژ کند. در نهایت همین فشار بر روی عملکرد قلب تأثیر گذاشته و میتواند به اندامهای حیاتی مانند مغز و کلیهها آسیب برساند.
فشار خون 14 روی 8 در بارداری
در دوران بارداری، حفظ فشار خون در محدوده نرمال از اهمیت ویژهای برخوردار است و عدم توجه به آن میتواند با خطرات جدی همچون مسمومیت بارداری، پرهاکلامپسی، زایمان زودرس، رشد ناکافی جنین و در موارد حادتر سقط جنین همراه باشد. به همین دلیل همواره متخصصین زنان، بهطور منظم و به عنوان بخشی از مراقبتهای روتین بارداری، فشار خون مادران باردار را بررسی میکنند.
لازم به ذکر است که فشار خون بالای حاملگی زمانی تشخیص داده میشود که عدد سیستولیک فرد برابر یا بیشتر از ۱۴۰ و دیاستولیک آن برابر یا بیشتر از ۸۰ میلیمتر جیوه باشد. این وضعیت معمولاً پس از هفته بیستم بارداری بروز میکند و میتواند به یک مشکل حاد و خطرناک تبدیل شود. کنترل مداوم فشار، رژیم غذایی مناسب و در صورت نیاز مصرف دارو تحت نظر پزشک از جمله اقدامات لازم برای رفع این مشکل به شمار میروند.
فشار خون 14 روی 9 یعنی چه؟
فشار خون 14 روی 9 در دسته فشار خون بالا قرار دارد ولی شدت آن چندان زیاد نیست؛ به عبارت دیگر این نوع فشار خون در مرز بین فشار بالا و وضعیت هشدار است. به همین دلیل علائم خاصی نداشته و اگر ادامه یابد، میتواند با عوارض جدی همراه باشد. چراکه در این حالت، دیوارههای عروق تحت فشار زیادی قرار میگیرند و به مرور زمان، آسیب خواهند دید.
عوارض فشار خون بالا
یکی از مهمترین عوارض ناشی از فشار خون بالا، آسیب تدریجی به ارگانهای حیاتی مانند کلیهها، قلب، مغز و چشم است. علاوه بر آن، موجب سفت و ضخیم شدن دیواره رگها میشود و همین امر، گردش خون طبیعی را مختل کرده و به تدریج عملکرد بافتها را تحت تاثیر قرار میدهد. همچنین میتواند باعث نارسایی مزمن کلیهها، کاهش حافظه، سکته یا زوال عقل گردد.
در بلندمدت هم فشار خون بالا به هیپرتروفی بطن چپ قلب که نشاندهنده تلاش بیشتر قلب برای پمپاژ خون است، منجر میشود؛ این وضعیت احتمال نارسایی قلبی را افزایش داده و خطرات بسیاری را به دنبال دارد. اختلال در خونرسانی به شبکیه که باعث رتینوپاتی فشار خون شده و در صورت عدم درمان به نابینایی ختم خواهد شد نیز از دیگر عوارض مهم فشار خون بالا به شمار میرود.
عوامل مؤثر در ابتلاء به فشار خون معادل 14
افزایش فشار خون به سطح ۱۴ معمولاً به علت ترکیبی از تعاملات پیچیده میان عوامل ژنتیکی، شیوه زندگی و گاهی نیز بیماری زمینهای است. در این راستا، به بررسی مهمترین عواملی که میتوانند به بروز این وضعیت منجر شوند، میپردازیم.
رژیم غذایی نامناسب و مصرف الکل
رژیمهای غذایی نامناسب نه تنها باعث افزایش وزن میشوند بلکه با ایجاد آترواسکلروز یا تصلب شریانها، ریسک ابتلاء به فشار خون 14 را نیز افزایش میدهند. مصرف بیش از حد الکل نیز فشار خون را به طور موقت بالا برده و در طولانیمدت آسیبهای جدی به رگهای خونی میرساند. برای اینکه بدانید چه رژیم غذایی مناسب است، توصیه میشود مقاله براي فشار بالا چي بخوريم را مطالعه نمایید.
بیتحرکی و عدم فعالیت بدنی
عدم فعالیت بدنی منظم، موجب تضعیف قلب و عدم کارایی آن در پمپاژ خون میشود. همین مسئله هم به تدریج منجر به افزایش وزن و ابتلاء به فشار خون بالا میگردد. چراکه هرچه وزن بدن بیشتر باشد، قلب مجبور است برای رساندن خون به تمامی بافتها، تلاش بیشتری کند. در نتیجه به مرور زمان به رگهای خونی آسیب رسیده و فشار خون افزایش مییابد.
عوامل ژنتیکی و سابقه خانوادگی
اگر والدین یا نزدیکان فردی سابقه فشار خون بالا داشته باشند، احتمال ابتلای فرد نیز به این بیماری، بیشتر خواهد بود.
مصرف بالای سدیم و کاهش میزان پتاسیم بدن
افزایش مصرف نمک که عامل اصلی نگهداری آب در بدن است، منجر به بالا رفتن حجم خون شده و فشاری مضاعفی بر رگها وارد میکند. در ضمن از آنجاکه پتاسیم به تنظیم و تعادل سدیم در بدن کمک شایانی میکند، نبود دوز کافی آن در رژیم غذایی میتواند باعث افزایش فشار خون شود.
مصرف برخی داروهای خاص
مصرف برخی داروها از جمله داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، داروهای ضد احتقان و برخی داروهای ضدافسردگی، باعث افزایش فشار خون میشود.
تأثیر سن، جنسیت بر فشار خون
سن، یکی از عوامل کلیدی در افزایش خطرات مرتبط با فشار خون محسوب میشود و افراد مسن به دلیل کاهش انعطافپذیری دیوارههای رگها، به طور طبیعی با این مشکل مواجه هستند. در ضمن خانمها پیش از یائسگی، به دلیل وجود هورمون استروژن، کمتر به فشار خون 14 مبتلا میشوند؛ اما پس از یائسگی، این خطر به طرز قابل توجهی افزایش مییابد.
ابتلاء به بیماریهای خاص
بیماریهای زمینهای نظیر دیابت، چاقی، اختلالات کلیوی و مشکلات تیروئیدی، تأثیر مستقیمی بر حساسیت بدن نسبت به نوسانات فشار خون داشته و میتوانند به تشدید یا بروز مشکلات مرتبط با فشار خون کمک کنند. به عنوان مثال، فردی که به دیابت مبتلا است، ممکن است با فشاری معادل ۱۳ بر ۸ نیز در معرض خطر آسیب به کلیهها قرار بگیرد، در حالیکه همین فشار برای یک فرد سالم، قابل قبول و عادی تلقی میشود. در بیماران مبتلا به مشکلات قلبی یا کلیوی هم مقادیر متوسط فشار خون میتواند منجر به تشدید عوارض بیماری و مشکلات ناشی از آن گردد.
بهترین راههای درمان فشار خون معادل 14
فشار خون بالا از جمله مشکلات شایعی است که میتواند عواقب جدی برای قلب و عروق ایجاد کند. در واقع زمانیکه فشار خون به عدد ۱۴ یا بالاتر میرسد، یک علامت هشداردهنده تلقی میشود و فرد باید فوراً به پزشک متخصص مراجعه نماید. این موضوع تنها به خاطر خطرات فوری ناشی از فشار خون بالا توصیه نمیشود، بلکه هدف از آن، ارزیابی دقیق وضعیت سلامتی و تعیین بهترین برنامه درمانی است. چراکه پزشک با بررسی تاریخچه پزشکی و شرایط بیمار، ترکیبی از روشهای درمانی را برای کنترل فشار خون تجویز میکند.
این برنامه میتواند شامل تغییرات در رژیم غذایی، کاهش مصرف سدیم، افزایش فعالیت بدنی و حفظ وزن بدن در محدوده مناسب باشد. پیروی از یک رژیم غذایی متعادل که شامل میوهها، سبزیجات و پروتئینهای کمچرب میشود هم به کاهش خطر ابتلا به فشار خون 14 کمک شایانی میکند. ترک سیگار و مدیریت استرس نیز از دیگر اقداماتی هستند که باعث بهبود سلامت قلب و کاهش فشار خون میگردند.
در نهایت در مواردی که تغییرات سبک زندگی کافی نباشد، استفاده از داروهایی که پزشک تجویز کرده ضروری خواهد بود. در ضمن پایش منظم فشار خون در خانه، ابزاری مؤثر برای ارزیابی اثربخشی درمان و انجام اقدامات لازم تلقی میشود و باید به آن توجه ویژهای شود.
نحوه صحیح اندازهگیری فشار خون در خانه
برای اندازهگیری دقیق فشار خون در منزل، ضروری است که از یک دستگاه فشارسنج دیجیتال معتبر استفاده کنید. پیش از اندازهگیری هم باید حداقل پنج دقیقه در وضعیت نشسته و بدون صحبت در محیطی آرام استراحت نمایید. در ضمن باید به یک صندلی تکیه داده و پاها را روی زمین قرار دهید؛ بازو نیز باید در راستای قلب قرار بگیرد. در ضمن نباید فشار خون را بلافاصله پس از خوردن غذا، ورزش کردن، کشیدن سیگار یا نوشیدن چای و قهوه اندازهگیری کنید؛ چون این اقدامات میتواند نتیجه به دست آمده را تحت تأثیر قرار دهد.
برای ارزیابی دقیقتر فشار خون هم توصیه میشود این اینکار را دو بار در روز و در سه روز متوالی انجام دهید تا بتوانید میانگین نتایج به دست آمده را ثبت کنید. در ضمن برای بررسی دقیقتر پیشنهاد میشود در هر مرحله، فشار خون هر دو بازو را اندازهگیری کنید و سپس میانگین آنها را ثبت نمایید. در این حالت اگر تفاوت بین فشار دو بازو بیشتر از ۱۰ میلیمتر جیوه باشد، باید فوراً به پزشک اطلاع دهید.
اگر فشار خون بیش از ۱۴۰ بر ۹۰ یا کمتر از ۹۰ بر ۶۰ باشد هم مراجعه به پزشک الزامی خواهد، به ویژه اگر با علائم دیگری همراه باشد. لازم به ذکر است که مقدار طبیعی و نرمال فشار خون بسته به سن، شرایط جسمی و عوامل دیگر متفاوت خواهد بود؛ اما برای اکثر بزرگسالان، این مقدار زیر ۱۲۰روی ۸۰ میلیمتر جیوه است.
جمعبندی
ابتلاء به فشار خون 14 یا بیشتر یک علامت جدی است و نمیتوان آن را نادیده گرفت. زیرا این وضعیت که بدون نشانههای اولیه بروز میکند، به آرامی به رگهای خونی و اندامهای حیاتی آسیب رسانده و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، سکته مغزی، نارسایی کلیه و سایر مشکلات جدی را افزایش میدهد. با این حال، با تشخیص به موقع و اتخاذ اقدامات پیشگیرانه نظیر تغییر سبک زندگی و پیروی از توصیههای پزشک، میتوان این وضعیت را به شکلی مؤثر، مدیریت کرد.
