رفلاکس معده چیست؟

تقریباً همه افراد گهگاه دچار رفلاکس اسید معده شده‌اند. این مشکل ممکن است به صورت سوءهاضمه، سوزش و درد معده پس از غذا خوردن ،یا سوزش سر دل یا درد سوزشی در قفسه سینه نزدیک به جناغ احساس شود. گرچه رفلاکس اسید گاه‌به‌گاه ناراحت‌کننده است، ولی بیماری محسوب نمی‌شود. اما برخی افراد به طور مداوم دچار رفلاکس هستند. رفلاکس اسید مزمن می‌تواند کیفیت زندگی شما را به شدت تحت تأثیر قرار دهد و همچنین می‌تواند به بافت‌های شما آسیب واقعی وارد کند. 

اما سوال این است که اصلا چرا این مشکل ایجاد می شود؟ محتویات معده باید تنها در یک جهت حرکت کنند، به سمت پایین. هنگامی که اسید از داخل معده به سمت عقب ،یعنی به سمت بالا و به سمت مری و گلو جریان پیدا کند، این وضعیت رفلاکس اسید نامیده می‌شود. وقتی اسید معده به جاهایی که به آن تعلق ندارد نفوذ کند، قطعاً احساس ناراحتی خواهید کرد. اسید باعث تحریک و التهاب بافت‌های داخل مری می‌شود، که از معده تا قفسه سینه و گلو امتداد دارد. 

چه چیزی باعث رفلاکس معده می‌شود؟

برای اینکه اسید به مری شما برسد، باید از دریچه‌ای در پایین مری که معمولاً از بازگشت محتویات جلوگیری می‌کند، عبور کند. این دریچه اسفنکتر تحتانی مری (LES) نامیده می‌شود. LES یک عضله دایره‌ای است که هنگام بلع باز می‌شود و سپس دوباره بسته می‌شود تا مواد را در معده نگه دارد. همچنین کمی باز می‌شود تا گازها هنگام آروغ زدن یا سکسکه خارج شوند. 

رفلاکس معده زمانی رخ می‌دهد که LES شما به اندازه کافی ضعیف یا شل شود که اسید بتواند عبور کند. برخی موارد موقتی می‌توانند LES را شل کنند، مانند دراز کشیدن پس از یک وعده غذایی سنگین. اما اگر رفلاکس اسید معده داشته باشید، به این معناست که LES شما اغلب شل می‌شود. 

عوامل زیادی می‌توانند به ضعیف شدن LES، چه به طور موقت و چه دائمی، کمک کنند. گاهی اوقات رفلاکس اسید گاه‌به‌گاه به رفلاکس اسید معده مزمن تبدیل می‌شود وقتی این عوامل همپوشانی داشته باشند یا برای مدت طولانی ادامه یابند. 

آیا غذاها می‌توانند باعث رفلاکس اسید شوند؟

غذاها و نوشیدنی‌ها به تنهایی احتمالاً نمی‌توانند باعث رفلاکس معده شوند، اما می‌توانند به ایجاد این مشکل کمک کنند. شکلات، قهوه، الکل، نعناع، سیر و پیاز ممکن است در دوزهای بالاتر اثر شل‌کننده‌ای بر دریچه تحتانی مری LES داشته باشند. غذاهای چرب اسید معده را افزایش می‌دهند و هضم آنها طولانی‌تر است، بنابراین فرصت بیشتری برای فرار اسید وجود دارد. اگر برای شام غذای سنگین‌تری بخورید، ممکن است قبل از دراز کشیدن فرد، معده فرصت هضم نداشته باشد و این امر می تواند به ایجاد رفلاکس اسید معده کمک کند. برای آشنایی با غذاهایی مناسب بیماری رفلاکس معده می توانید مقاله “غذاهای مناسب برای رفلاکس معده“ را مطالعه نمایید.

علائم و علتها 

علل شایع رفلاکس معده شامل موارد زیر است : 

فتق هیاتال : فتق هیاتال زمانی رخ می‌دهد که قسمت بالای معده از سوراخ دیافراگم که مری از آن عبور می‌کند، به سمت بالا فشار می‌آورد. این امر باعث فشرده شدن هر دو و به دام افتادن اسید می‌شود. همچنین LES را به بالای دیافراگم منتقل می‌کند، جایی که بخشی از حمایت عضلانی خود را از دست می‌دهد. فتق‌های هیاتال بسیار شایع هستند، به‌ویژه با افزایش سن. آنها معمولاً به تدریج رخ می‌دهند و می‌توانند به تدریج بدتر شوند. 

بارداری : بارداری یک علت شایع رفلاکس اسید موقتی است. فشار و حجم در شکم می‌تواند عضلات دیافراگم را که از LES حمایت می‌کنند، تحت فشار قرار دهد، کشش دهد و ضعیف کند. هورمون‌های بارداری نیز ممکن است باعث شل شدن LES شوند. بارداری سطوح بالایی از هورمون ریلاکسین را به همراه دارد که عضلات را شل می‌کند تا برای جنین فضا ایجاد شود. همچنین سطوح بالای استروژن و پروژسترون ممکن است LES را شل کنند. 

چاقی : چاقی فشار و حجم در شکم را افزایش می‌دهد، که مشابه بارداری بر LES تأثیر می‌گذارد. چاقی همچنین معمولاً طولانی‌تر از بارداری ادامه دارد، که می‌تواند عضلات را به طور دائمی‌تر ضعیف کند. این یک عامل شایع در ایجاد فتق هیاتال است. از آنجا که بافت چربی استروژن ترشح می‌کند، داشتن چربی بیشتر نیز سطح استروژن را افزایش می‌دهد. 

سیگار کشیدن : دود تنباکو، چه خودتان سیگار بکشید و چه در معرض دود دست دوم باشید، LES را شل می‌کند. سیگار همچنین سرفه را تحریک می‌کند، که LES را باز می‌کند. سیگار کشیدن و سرفه مزمن می‌توانند عضلات دیافراگم را ضعیف کرده و به ایجاد فتق هیاتال کمک کنند. سیگار همچنین هضم را کند می‌کند و باعث می‌شود معده اسید بیشتری تولید کند. 

برای آشنایی با انواع دستگاه های تست قند خون می توانید مقالات ” آشنایی با انواع دستگاه تست قند خون و مقایسه آنها “  و “روش استفاده از دستگاه تست قند خون  CGM”را مطالعه کنید.

سایر علل احتمالی رفلاکس معده شامل موارد زیر است : 

نقایص مادرزادی : نقایص مادرزادی مانند آترزی مری و فتق‌ها می‌توانند بر LES تأثیر بگذارند. 

بیماری‌های بافت همبند : بیماری‌هایی مانند اسکلرودرما ممکن است عضلات مری را تحت تأثیر قرار دهند. 

جراحی قبلی : جراحی در قفسه سینه یا بالای شکم ممکن است به مری آسیب رسانده باشد. 

داروها : برخی داروها می‌توانند اثر شل‌کننده‌ای بر LES داشته باشند، از جمله: 

• بنزودیازپین‌ها، نوعی آرام‌بخش.
• مسدودکننده‌های کانال کلسیم، که فشار خون بالا را درمان می‌کنند.
• ضدافسردگی‌های سه‌حلقه‌ای، که افسردگی و درد را درمان می‌کنند.
• داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند آسپرین و ایبوپروفن.
• تئوفیلین، یک داروی رایج برای آسم.
• داروهای هورمون‌درمانی (HT) برای یائسگی.

علائم رفلاکس اسید معده یا GERD چیست؟

علائم رفلاکس معده ممکن است شامل موارد زیر باشد: 

• بازگشت محتویات معده : ممکن است پس از غذا خوردن متوجه بازگشت اسید، غذا یا مایعات از معده به گلو شوید. این حالت همچنین رگورژیتاسیون نامیده می‌شود. ممکن است طعم ترش اسید را احساس کنید.
• احساس سوزش : اسید به معنای واقعی کلمه بافت‌های مری را می‌سوزاند. اگر این احساس در قفسه سینه باشد، سوزش سر دل نامیده می‌شود. اگر نزدیک معده باشد، ممکن است آن را سوءهاضمه اسیدی بنامید.
• درد قفسه سینه غیرقلبی : برخی افراد در مری خود دردی احساس می‌کنند که شبیه سوزش نیست. درد مری همان اعصابی را تحریک می‌کند که درد مرتبط با قلب را ایجاد می‌کند، بنابراین ممکن است شبیه آن احساس شود.
• تهوع : سرریز یا بازگشت اسید ممکن است باعث احساس تهوع یا از دست دادن اشتها شود. حتی اگر مدتی قبل غذا خورده باشید، ممکن است احساس کنید هنوز غذای بیشتری برای هضم وجود دارد.
• گلودرد : اگر اسید به گلو برسد، می‌تواند باعث گلو درد شود. ممکن است احساس کنید توده‌ای در گلو وجود دارد یا بلعیدن سخت است. رفلاکس به گلو اغلب در شب رخ می‌دهد.
• علائم آسم : رفلاکس معده می‌تواند علائم شبه آسم مانند سرفه مزمن، خس‌خس سینه و تنگی نفس را تحریک کند. اگر ذرات اسید وارد مجاری تنفسی شوند، می‌توانند باعث انقباض آنها شوند.

علائم رفلاکس معده ممکن است در موارد زیر شدیدتر باشند: 

• در شب یا هنگام دراز کشیدن.
• پس از وعده غذایی سنگین یا چرب.
• پس از خم شدن.
• پس از سیگار کشیدن یا مصرف الکل.

عوارض احتمالی رفلاکس اسید مزمن (GERD) چیست؟

اسید معده ماده قدرتمندی است که برای تجزیه غذای مصرفی برای هضم ساخته شده است. معده دارای یک لایه داخلی مقاوم است که از اسید خود محافظت می‌کند. اما سایر اندام‌ها این محافظت را ندارند.  رفلاکس اسید عمدتاً مری را تحت تأثیر قرار می‌دهد، و اسید معده گاهی اوقات می‌تواند به نای یا حتی مجاری تنفسی برسد. مقدار کمی اسید ممکن است فقط لحظه‌ای ناراحت‌کننده باشد. اما مقدار زیادی اسید به این اندام‌ها آسیب می‌رساند. 

برای کسب اطلاعات و خرید آنلاین انواع کالاهای پزشکی، با کارشناسان شفا۲۴ تماس بگیرید.