فشار خون بالا تا چه اندازه خطرناک است؟
پرفشاری خون، نوعی بیماری است که آن را با نام قاتل خاموش هم میشناسند. اما دلیل این نامگذاری چیست؟ در بیماری فشار بالا، رگها و خود ماهیچه قلب دچار مشکلات متعددی میشوند. این مشکلات، همه سیستمهای بدن را تحت تاثیر قرار داده و میتوانند منجر به مرگ هم شوند. اما متأسفانه بالا رفتن فشار خون، همیشه خودش را به طور آشکارا نشان نمیدهد و ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد. به همین خاطر، بسیاری از افراد تا زمانی که دچار آسیبهای جدی نشوند، از پرفشاری خون مطلع نخواهند شد. برای جلوگیری از این مورد، ضروری است که بدانید فشار خون بالا چه علائمی دارد و با انواع و درمان آن آشنا شوید.
فشار خون چه زمانی بالاست و اقدام صحیح چیست؟
در ابتدا بهتر است یک مرور کلی بر محدوده فشار طبیعی و غیرطبیعی داشته باشیم و ببینیم در صورت داشتن هر فشار خونی، مناسبترین اقدام چیست. فشار نرمال خون بسته به موارد زیادی مثل سن، جنسیت، شرایط جسمی و… متفاوت است. اما در یک تعریف بسیار کلی میتوان گفت که محدوده فشار سیستولی ۹۰ تا ۱۲۰ و دیاستولی ۶۰ تا ۸۰ کاملاً طبیعی و ایدهآل است و نیاز به اقدام خاصی ندارد.
اگر فشار سیستولی به محدوده ۱۲۱ تا ۱۳۹ و فشار دیاستولی به ۸۱ تا ۸۹ برسد، میگوییم فرد در مرحله پیش فشار بالاست و نیاز جدی به کنترل و پیشگیری دارد. در ادامه روشهای کنترل و پیشگیری را بیشتر بررسی خواهیم کرد.
فشار سیستولی ۱۴۰ تا ۱۵۹ و دیاستولی ۹۰ تا ۹۹، مرحله اول فشار بالاست و احتمال آسیب به قلب و کلیه را به همراه دارد. این مورد نیاز به درمانهای معمول خانگی و پزشکی خواهد داشت. فشار سیستولی ۱۶۰ تا ۱۷۹ و دیاستولی ۱۰۰ تا ۱۱۰ نیز فشار خون خطرناکتری است و نیاز به درمانهای جدیتر دارد. در نهایت، فشار خون سیستولی ۱۸۰ و بالاتر و دیاستولی ۱۱۰ و بالاتر، یک بحران جدی است و نیاز به مداخله اورژانسی دارد. سایر شرایطی که در صورت بروز آنها باید به پزشک مراجعه کرد نیز به شرح زیر هستند:
- نوسانات شدید و مداوم فشار در همه افراد
- تغییر ناگهانی در الگوی فشار طبیعی سالمندان
- تجربه علائمی مثل درد در قفسه سینه، تنگی نفس یا سردرد شدید بدون توجه به عدد فشار خون بالا
علت فشار خون چیست؟
فشار خون به خودی خود یک مفهوم بد نیست. در واقع فشار خون، نیرویی است که خون به دیواره عروق وارد میکند. داشتن یک فشار خون طبیعی برای زندگی حیاتی است. چراکه تنها در صورت وجود فشار طبیعی، مواد مغذی به تمام سلولهای بدن میرسند و مواد سمی از آنها دور میشوند. آنچه که خطر را ایجاد میکند، بالا یا پایینرفتن غیرطبیعی فشار است. به همین دلیل ضروری است که علائم فشار پایین و بالا را بشناسید و با این دو بیماری آشنا شوید.
علت پایین بودن مینیمم فشار خون
در ادامه این مطلب، به طور جامع پرفشاری خون را بررسی خواهیم کرد. اما بد نیست که بهصورت مختصر، اشاره به پایین بودن فشار خون هم داشته باشیم. علت پایین بودن مینیمم فشار خون میتواند مواردی مثل کمآبی بدن، کمخونی، فشار روانی و شرایط روحی یا حتی مصرف برخی داروها باشد. این مشکل خود را با علائمی مثل نبض ضعیف، سرگیجه و تاری دید نشان میدهد و خطرناک است.
فشار خون بالا چند است؟
فشار خون، با دو عدد بیان میشود. اولین عدد، فشار خون سیستولیک است که فشار رگها در هنگام انقباض قلب را نشان میدهد. دومین عدد یا همان فشار دیاستولیک نیز فشار رگها در زمان استراحت قلب یا همان شلشدن آن است.
تعریف فشار خون بالا
فشار بالای خون یا همان هایپرتنشن، نشاندهنده وضعیت خطرناکی است که در آن فشار سیستولیک به بالای ۱۴۰ میلیمتر جیوه و فشار دیاستولیک به بالای ۹۰ میلیمتر جیوه میرسد. فشار خون زیادی که در رگهای قلبی وجود دارد، در طولانیمدت میتواند بیماریهای قلبی و مشکلات زیاد دیگری را به وجود بیاورد. به همین دلیل، مواجهه با علائم فشار خون بالای ناگهانی نیازمند توجه و مداخله پزشکی است. برای آشنایی بیشتر با این مورد که بیماری فشار خون چیست، بر روی لینک مقاله کلیک کنید.
چه افرادی در معرض پرفشاری خون هستند؟
افزایش فشار بیشتر در بین افراد بالای ۴۵ سال شایع است. در این محدوده سنی، مردان بیشتر از زنان به پرفشاری خون مبتلا میشوند. البته در افراد بالای ۶۵ سال، این موضوع برعکس شده و زنان بیشتر فشار بالا دارند.
علاوه بر سن و جنسیت، عوامل دیگری هم میتوانند ریسک ابتلا به پرفشاری خون را افزایش دهند. داشتن سابقه ژنتیکی و خانوادگی یکی از این عوامل است. نژاد نیز میتواند در افزایش ریسک ابتلا به این بیماری مؤثر باشد. مثلاً پرفشاری خون در سیاهپوستان بیشتر دیده میشود. بیماریهای زمینهای نیز در ابتلای افراد به فشار بالا نقش دارند. به طور مثال، شصت درصد از افراد دیابتی، فشار بالای خون را نیز تجربه میکنند.
علائم فشار بالا
همانطور که اشاره کردیم، بسیاری از افراد ممکن است از ابتلای خود به فشار بالا خبر نداشته باشند. یکی از دلایل اصلی این مشکل، نبود علائم فشار بالا است. حتی در فشارهای خیلی بالا و خطرناک نیز ممکن است فرد هیچ نشانهای را تجربه نکند. به همین دلیل است که این بیماری را بهعنوان قاتل خاموش میشناسند و چککردن منظم فشار خون بسیار ضروری است. البته در موارد دیگر، برخی علائم بالا رفتن فشار وجود دارند.
علائم فشار خون بالا در زنان و مردان
برخی از افراد ممکن است نشانههایی مثل سردرد، تنگی نفس یا خونریزی بینی را به عنوان فشار بالا تجربه کنند. برای پاسخ دقیق به سؤال علائم فشار خون بالا چیست هم بهتر است به لیست زیر توجه کنید:
- عرقکردن یا گرگرفتگی
- سرگیجه و سردرد
- احساس وجود نبض در سر، گردن یا گوش
- درد در قفسه سینه
- احساس اضطراب
- مشکلات خواب
علت بالا رفتن فشار خون
پرفشاری خون میتواند به دلایل متعددی مثل علتهای محیطی، ژنتیکی و… رخ دهد. در ادامه این دلایل را با جزئیات کامل بررسی خواهیم کرد.
علت فشار خون بالا چیست؟ دلایل محیطی
عادات غذایی غلط و سبک زندگی بد از جمله عوامل افزایشدهنده فشار خون هستند. چاقی و اضافهوزن بیش از حد، نداشتن تحرک و فعالیت فیزیکی، سیگارکشیدن، مصرف الکل، مصرف زیاد نمک، حساسیت به سدیم، کمبود ویتامین دی و اختلالات خواب میتوانند منجر به پرفشاری خون شوند. آپنه تنفسی هم از دلایل محیطی مهم در لیست علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون در شب است.
دلایل ژنتیکی
پرفشاری خون میتواند یک بیماری ارثی باشد. بسیاری از تحقیقات نشان دادهاند که برخی از ژنها و جهش روی آنها در ایجاد فشار بالا مؤثر هستند. البته تنها دو تا سه درصد از کل افراد مبتلا به فشار بالا، به دلیل عوامل ژنتیکی به آن مبتلا میشوند.
دلایل بیولوژیکی
- عدم تعادل بین آب و نمک: کلیهها، میزان آب و نمک را بدن متعادل میکنند. این کار با حفظ آب و سدیم و همچنین دفع پتاسیم انجام میشود. ایجاد اختلال در این عملکرد کلیه، افزایش حجم خون و در نتیجه افزایش فشار خون را به دنبال خواهد داشت.
- مشکلات هورمونی: یک سیستم در بدن، هورمونهای آنژیوتانسیون و آلدوسترون را تولید میکند. هورمون آنژیوتانسیون میتواند رگهای بدن را تنگ کرده و فشارخون را افزایش دهد. هورمون آلدوسترون نیز بر عملکرد کلیه و تعادل آب و نمک تاثیر میگذارد و میتواند حجم خون و در نتیجه فشار خون را افزایش دهد. پس اگر میپرسید که فشار خون بالا نشانه چیست؟ باید بدانید که میتواند نشانهای از مشکلات هورمونی باشد.
- مشکلات سیستم عصبی سمپاتیک: سیستم عصبی سمپاتیک نقش بسیار مهمی در تنظیم فشار خون دارد. این سیستم بر روی ریتم قلب، تنفس و فشار بسیار مؤثر است و مشکلات در عملکرد آن، منجر به تغییرات فشار خون میشوند.
- مشکلات عملکردی و ساختاری عروق بدن: تغییر در عملکرد یا ساختار رگهای کوچک و بزرگ بدن هم میتواند فشار خون را افزایش دهد. مثلاً تغییرات سیستم ایمنی میتوانند منجر به تنگی یا جمعشدن رگها شده و در نتیجه فشار خون را تغییر دهند.
- سایر موارد: بیماریهایی مثل نارسایی مزمن کلیه، مشکلات تیروئیدی، وقفه تنفسی یا آپنه خواب و برخی تومورها نیز میتوانند منجر به پرفشاری خون شوند.
علت فشار خون بالا در جوانان
تغذیه ناسالم، استرس زیاد، استفاده زیاد از تنباکو و نوشیدن الکل از اصلی ترین دلایل افزایش فشار خون در بین جوانان هستند. پرفشاری عصبی فشار خون نیز در این سنین بسیار رایج است.
علت فشار خون بالا در بارداری
علت دقیق هایپرتنشن در بارداری ناشناخته است و این مورد ممکن است به دلایل زیادی رخ دهد. علائم فشار بالای بارداری، شامل سردرد، تاری دید، تهوع و استفراغ، تورم دست و صورت و… است. فشار بالا برای مادر و جنین خطرناک بوده و به همین دلیل پایین آوردن فشار خون ضروری است.
انواع پرفشاری خون
پرفشاری خون را میتوان به دو دسته اصلی اولیه و ثانویه تقسیم کرد. آشنایی با انواع فشار بالای خون میتواند به مدیریت بهتر آن کمک شایانی کند.
پرفشاری خون اولیه
با افزایش سن، فشار خون بزرگسالان بیشتر میشود. این پرفشاری علتهای متعددی دارد و فشار اولیه نامیده میشود. افزایش حجم پلاسمای خون، تغییر در فعالیت هورمونهای مؤثر بر فشار، استرس، میزان تحرک بدنی و… از عوامل مؤثر بر فشار خون بالا و سرگیجه هستند. این حالت ممکن است بدون هیچ نشانهای باشد و منجر به آسیبهای جدی شود.
پرفشاری خون ثانویه
اگر فشار خون به دلیل یک بیماری زمینهای دیگر رخ دهد، به آن پرفشاری ثانویه میگویند. بیماریهای کلیوی، دیابت، سرطان غده فوقکلیوی، سندرم کوشینگ، هایپرپلازی آدرنال مادرزادی، تومورهای غده آدرنال، پرکاری غده تیروئید و چاقی از بیماریهای زمینهای مؤثر بر پرفشاری ثانویه هستند.
همچنین نقص مادرزادی در رگهای خونی، مصرف برخی داروها مثل مسکنها یا قرصهای ضدبارداری و مصرف مواد مخدری مانند کوکائین و آمفتامین هم میتوانند پرفشاری را به همراه داشته باشد.
عوارض فشار خون بالا
پرفشاری خون خطرناک است و میتواند مشکلات و عوارض زیادی را به دنبال داشته باشد:
- حمله قلبی یا سکته مغزی یکی از اصلی ترین عوارض این بیماری هستند. فشار بالا، منجر به سختشدن عروق و تصلب شرایین میشود. در نتیجه ریسک ابتلا به بیماریهایی مثل حمله قلبی و سکته مغزی افزایش خواهد یافت.
- نارسایی قلبی از دیگر عوارض است. هرچه فشار خون بیشتر شود، ماهیچه قلبی نیز به قدرت بیشتری برای پمپاژ خون احتیاج دارد. در نتیجه ماهیچههای قلبی ضخیمتر میشوند. ضخیمتر شدن ماهیچههای قلبی منجر به ایجاد نارسایی قلبی خواهد شد.
- سندرمهای متابولیک نیز مجموعهای از اختلالات متابولیک و از عوارض فشار بالا هستند. این بیماریها، با افزایش سطح تری گلیسیرید، کاهش کلسترول خوب (HDL) و بالا رفتن انسولین همراه هستند.
- فشار بالا ممکن است به ایجاد آسیب در عروق چشمی هم منجر شود. ضخیم، تنگ و یا پاره شدن عروق چشمی از دیگر خطرات فشار بالاست که تاری دید را نیز به همراه خواهد داشت.
- ایجاد مشکل در حافظه و یادگیری نیز میتواند از عوارض بالارفتن فشار به شمار رود. فشار بالا، بر روی قدرت یادگیری، تفکر و حافظه اثر منفی دارد. فشار بالا حتی میتواند زوال عقلی را به دنبال داشته باشد.
فشار خون بالا باعث چه میشود؟
علاوه بر موارد ذکرشده، فشار خون بالا عوارض دیگری مثل ضعیفشدن عروق خونی کلیه یا افزایش خطر ابتلا به آنوریسم هم دارد.
زنگ خطر فشار بالا
شاید جالب باشد که بدانید حدود پنج میلیون نفر در ایران، مبتلا به فشار بالا هستند. نکته خطرناک این بیماری، اطلاع نداشتن بسیاری از افراد در مورد ابتلا به آن است. در حدود یکسوم افراد، اصلاً نمیدانند که مبتلا به فشار بالا هستند.
اگر در درازمدت فشار بالا باشد، رگهای خونی باریک شده و پلاکهایی در آنها تشکیل میشوند. در نتیجه تصلب شرایین به وجود میاید و قلب باید فعالیت خود را بیشتر کند. همین مورد منجر به بدتر شدن فشار خواهد شد. پس عدم آگاهی از فشار بالا و کنترلنکردن آن، میتواند منجر به مشکلاتی مثل آسیبهای جدی قلبی و عروقی و مشکلاتی مثل بیماری یا حمله و سکته قلبی شود. تنها راه آگاهی از میزان دقیق فشار خون، انجام معاینات پزشکی منظم است.
تشخیص فشار بالا
آگاهی از علت فشار بالای خون میتواند به شما کمک کند که بفهمید دچار پرفشاری شدهاید یا خیر. بعد از شککردن به این موضوع و برای تشخیص قطعی، بهتر است به دکتر قلب و عروق مراجعه کنید. ازآنجاکه فشار خون در طول روز تغییر میکند، پزشک حداقل در دو ویزیت مختلف و در ساعات متفاوت، آن را اندازهگیری خواهد کرد.
اگر فشار خون در تمام اندازهگیریها، بالاتر از ۱۳ روی ۸ باشد، پزشک اقدامات درمانی را آغاز خواهد کرد. همچنین ممکن است آزمایشهای دیگری مثل آزمایش ادرار، خون، کلسترول و حتی الکتروکاردیوگرام و اکوکاردیوگرام نیز برای بررسی بیشتر درخواست شود.
دستهبندی فشار بالا و نرمال
نرمال بودن فشار خون، یکی از مهم ترین شاخصها برای بررسی سلامت قلب و عروق است. بر اساس استانداردهای پزشکی، فشار خون نرمال به طور کلی، پایین تر از ۱۲۰ روی ۸۰ است. اما فشار خون بالا چند است؟
- فشار خون افزایشیافته: اگر فشار خون سیستولیک بین ۱۲۰ تا ۱۲۹ و فشار دیاستولیک کمتر از ۸۰ میلیمتر جیوه باشد، میگوییم فشارخون افزایشیافته است. این مورد میتواند در طول زمان بدتر شود. برای جلوگیری از بدتر شدن فشار خون، باید اقدامات درمانی و کنترلی صورت بگیرد.
- مرحله اول فشار بالا: زمانی که فشار سیستولیک بین ۱۳۰ تا ۱۳۹ و فشار دیاستولیک بین ۸۰ تا ۸۹ باشد، فرد در مرحله اول پرفشاری خون قرار میگیرد.
- مرحله دوم فشار بالا: اگر فشار سیستولیک ۱۴۰ میلیمتر جیوه و بالاتر و فشار دیاستولیک نیز ۹۰ میلیمتر جیوه یا بالاتر باشد، فرد در مرحله دوم فشار بالا قرار دارد.
- فشار بالای سیستولیک: این حالت، نوع خاصی از فشار بالاست که بیشتر در افراد بالای ۶۵ سال دیده میشود. در این بیماری فشار دیاستولیک طبیعی و در محدوده کمتر از ۸۰ میلیمتر جیوه، ولی فشار سیستولیک بالا و ۱۳۰ میلیمتر جیوه یا بیشتر از آن است.
اگر بعد از اندازهگیری فشار خون، در محدوده خطرناک بودید، دو تا سه دقیقه صبر کرده و سپس اندازهگیری را دوباره تکرار کنید. اگر در تست مجدد، عدد یکسان یا بالاتر باشد، باید فوراً به نزدیکترین مرکز درمانی مراجعه کنید.
فشار خون بالا چند است؟( روش اندازهگیری)
فشار خون توسط یک دستگاه اندازهگیری فشار یا همان اسپیگمومونومتر اندازهگیری میشود. نوع کلاسیک دستگاه اندازهگیری دارای یک پمپ هوا، یک فشارسنج و یک کاف لاستیکی است. این دستگاه، اعداد فشار خون را با واحد میلیمتر جیوه نمایش میدهد.
برای اندازهگیری فشار، کاف فشارسنج را در بالای بازو قرار میدهند. بازو باید کنار بدن و در سطح قلب باشد. سپس پمپ هوا فشار داده شده و کاف باد میشود. در این مرحله اندازهگیری فشار خون بالا، جریان خون سرخرگ اصلی بازو مسدود شده و هوای موجود در کاف شروع به کمشدن خواهد کرد. در این زمان، پزشک با استفاده از گوشی پزشکی قرار داده شده روی شریان جلویی آرنج، به صدای نبض گوش کرده و فشار خون را اندازهگیری میکند.
نکات مهم در اندازهگیری فشار
قبل از اندازهگیری فشار، باید مثانه خود را خالی کرده و به مدت حداقل پنج دقیقه استراحت کنید. ضروری است که قبل از اندازهگیری فشارخون، سیگار نکشید و الکل مصرف نکنید. ورزشکردن نیز ممنوع است.
فشار خون چگونه تغییر میکند؟ (علت بالا و پایین رفتن فشار خون)
فشار خون هر فرد بسته به شرایط او متفاوت خواهد بود. کم خوبی و کمبود آب، دو مورد اصلی در لیست علت نوسان فشار خون هستند. عوامل زیادی از جمله استرس و اضطراب، مصرف غذاهای خیلی شور یا مصرف کافئین و سیگارکشیدن هم میتوانند فشار خون را افزایش دهند. بهترین راه برای کنترل فشار بالا، تغییر سبک زندگی است.
درمان فشار بالا
دلایل به وجود آمدن فشار بالای خون، متعدد هستند. پس مسلماً برای درمان آن نیز راههای متعددی وجود دارد. اما به طور کلی هدف از همه این درمانها، نگهداشتن فشار بیمار در محدوده پایین تر از ۱۴ روی ۹ است. در ادامه برخی از درمانهای فشار بالا را بررسی میکنیم:
بهبود سبک زندگی
بهبود سبک زندگی نقش بسیار پررنگی در مدیریت و درمان فشار بالای خون دارد. این بهبود شامل مواردی مثل ترک سیگار و مصرفنکردن الکل است. همچنین در صورت داشتن اضافهوزن، باید حتماً وزن خود را کم کنید. داشتن یک رژیم غذایی مناسب و کاهش مصرف غذاهای فراوری شده و پرنمک نیز بسیار مهم است. ضروری است که خواب کافی و باکیفیت داشته باشید و استرس خود را نیز کنترل کنید.
داشتن فعالیت بدنی و ورزش منظم نیز میتواند بهترین قاتل فشار خون بالا باشد. البته ضروری است که قبل از انجام هرگونه ورزش، با پزشک متخصص قلب مشورت کنید. معمولاً فعالیتهایی مثل پیادهروی، دویدن، شنا و دوچرخهسواری برای مدیریت فشار خون مفید هستند.
مصرف دارو
ممکن است پزشک بعد از تشخیص قطعی فشار بالا، مصرف یک یا چندین داروی زیر را توصیه کند. توجه داشته باشید که تعیین دقیق نوع دارو و میزان مصرف آن تنها بر عهده پزشک بوده و با توجه به شرایط خاص هر فرد صورت میگیرد.
- داروهای مهارکننده ACE: انالاپریل، پریندوپریل، رامیپریل و…
- داروهای مسدودکننده گیرندههای آنژیوتانسین: ایربسارتان، لوزارتان، والسارتان و…
- داروهای مسدودکننده کانال کلسیم: آملودیپین، فلودیپین و نیفدیپین و…
- داروهای ادرارآور: اینداپامید، آمیلوراید، اسپیرونولاکتون و…
- داروهای مسدودکننده آلفا یا بتا: آتنولول، بیسوپرولول، دوکسازوسین و…
درمان بیماریهای زمینهای
مشاهده کردید که برخی از بیماریهای زمینهای میتوانند منجر به بالا رفتن فشار خون شوند. بیماریهایی مثل تنگی شریان کلیوی، سرطان غده فوقکلیه، نارسایی قلب و دیابت از جمله بیماریهای مؤثر بر پرفشاری خون هستند. به همین دلیل ضروری است که برای کنترل فشار، این بیماریهای زمینهای را درمان یا کنترل کنید.
درمان خانگی فشار خون بالا
- دانههای گیاهی: دانههای گیاهی از جمله دانه کتان هم در کاهش فشار خون نقش دارند. تحقیقات نشان دادهاند که مصرف منظم ۳۵ گرم دانه کتان در طی دوازده هفته، کاهش قابلتوجه فشار خون را به همراه دارد.
- انواع سبزیها: مصرف روزانه کلمبروکلی، یک تا دو عدد گوجهفرنگی، اسفناج، کرفس، هویج و زرشک نیز یک درمان خانگی مناسب برای فشار بالا به شمار میرود.
- انواع میوه: میوههای زیادی مثل گریپفروت، موز، کیوی و انواع توت میتوانند فشار خون را کاهش دهند. موز یکی از بهترین میوهها برای پایین آوردن فوری فشار خون بالا است و به دلیل داشتن پتاسیم فراوان، فشار را تنظیم میکند. پتاسیم برای تنظیم فشار خون ضروری است و آووکادو، خربزه و طالبی نیز سرشار از این ماده هستند. بلوبری و توت فرنگی نیز حاوی آنتی اکسیدان بوده و طبق تحقیقات، میتوانند فشار خون را به شکل موثری کاهش دهند.
- انواع دمنوش: بسیاری از گیاهان دارویی هم مثل داروهای شیمیایی هستند و میتوانند به کاهش فشار خون کمک شایانی کنند. پونه کوهی، سنبلالطیب، اسطوخودوس، گیاه دماسب، گیاه قاصدک، گل ساعتی و چای ترش از جمله گیاهان دارویی مؤثر بر کاهش فشار خون هستند. البته این گیاهان ممکن است برای شما مناسب نباشند و یا با داروهای شیمیایی تداخل داشته باشند. پس قبل از مصرف آنها حتماً با پزشک مشورت کنید.
- سایر مواد: آبلیمو، سیرترشی، ماهی قزلآلا و انواع ماهیهای چرب، دانه کدوتنبل، حبوبات از جمله لوبیا و عدس و حتی ماست یونانی هم از گزینههای مناسب برای پایین آوردن فشار خون در خانه هستند.
پایین آوردن فشار خون اورژانسی
در مواردی، ممکن است نیاز به کاهش فوری فشار داشته باشید. با مصرف مواد غذایی ذکرشده در قسمت قبلی و رعایتکردن سه نکتهای که در این قسمت میگوییم، میتوانید فشار خون را به شکل موثری پایین بیاورید. البته بهتر است که برای مدیریت تخصصی فشار بالا، دراسرعوقت به پزشک مراجعه کنید.
پایین آوردن فوری فشار خون بالا با استراحت
اولین و مهم ترین اقدام برای پایین آوردن فشار خون، آرامش و استراحت است. با استراحت در یک محیط آرام و کمنور میتوانید سطح استرس و در نتیجه سطح فشار خون خود را کاهش دهید. همچنین ضروری است بر روی خود کار کرده و استرسهای روزانه را به طور کلی کاهش دهید.
درمان فوری فشار خون بالا در شب با تنفس
تنفس عمیق و آهسته، از بهترین راهکارها برای کاهش عوارض فشار خون بالا است. در زمانهایی که فشار بالا میرود، میتوانید تکنیک تنفس مربعی را اجرا کنید. یعنی چهار ثانیه دم، چهار ثانیه مکث، چهار ثانیه بازدم و مجدداً چهار ثانیه مکث داشته باشید.
درمان فوری فشار خون و سرگیجه با مصرف آب
کمآبی منجر به انقباض رگها و افزایش فشار خون و سرگیجه میشود. پس ضروری است که همیشه و به خصوص در مواقع اضطراری، آب کافی مصرف کنید. برای درمان فشار بالا، سریعاً یک تا دو لیوان آب بنوشید. میوههای آبدار مثل هندوانه و خیار نیز برای این موقعیت مناسب هستند.
ارتباط فشار خون و حمله قلبی
همانطور که میدانید، فشار خون در واقع فشاری است که در زمان انقباض عضله قلب و استراحت آن، روی دیواره رگها وارد میشود. اگر این فشار افزایش پیدا کند و در واقع فرد، علایم فشار بالا را تجربه کند، حجم کار قلب و فشار روی رگها زیاد میشود. در نتیجه یکی از عوارض فشار بالا، حمله قلبی است.
پیشگیری از ابتلا به پرفشاری خون
با داشتن یک سبک زندگی سالم و رعایت چند نکته، میتوانید فشار خون را به خوبی کنترل کرده و از ابتلا به پرفشاری خون جلوگیری کنید. داشتن فعالیت بدنی منظم یکی از مهم ترین نکات برای جلوگیری از ابتلا به پرفشاری خون است. به این منظور، باید در هفته حداقل ۱۵۰ دقیقه ورزش کنید و تحرک داشته باشید.
باید استرسها و اضطراب خود را مدیریت کنید، سیگار نکشید و الکل مصرف نکنید. همچنین ضروری است که در هر روز، کمتر از شش گرم نمک (یک قاشق چایخوری) مصرف کنید. داشتن یک رژیم غذایی کمچرب و سرشار از فیبر (برنج سبوسدار، میوه و سبزیها) نیز ضروری است. همچنین باید فشار خون خود را به طور منظم کنترل کرده و معاینات پزشکی دورهای فشار خون بالا را هم انجام دهید.
جمع بندی
پرفشاری خون میتواند بیماری بسیار خطرناکی باشد و نباید به هیچ عنوان آن را دستکم بگیرید. علل بروز این بیماری متنوع است و دلایل ژنتیکی و محیطی میتوانند در رخدادن آن دخیل باشند. اگرچه این بیماری درمان قطعی ندارد، ولی میتوان با روشهای متنوع آن را کنترل و مدیریت کرد. داشتن یک رژیم غذایی سالم و خودداری از مصرف الکل یا مصرف بیش از حد نمک، حفظ وزن در محدوده سالم و کاهش استرس و اضطراب از مهم ترین نکات برای جلوگیری از فشار بالا یا کنترل آن به شمار میروند. آیا شما یا اطرافیانتان به پرفشاری خون مبتلا هستید؟ به نظر شما مؤثرترین راه برای کنترل این بیماری چیست؟
