چه زمانی باید از بریس استفاده کنیم؟ + نکات استفاده از بریس
وقتی با مشکلات و بیماریهای مفصلی مواجه میشوید، معمولاً دامنه حرکتی شما به شدت کاهش یافته و در برخی موارد، حتی قادر به حرکت دادن ناحیه آسیبدیده نیستید. در چنین شرایطی، استفاده از یک بریس مناسب میتواند بهترین انتخاب باشد؛ چون ضمن بیحرکت نگهداشتن مفصل آسیبدیده، تاثیر بهسزایی در روند بهبودی و کاهش درد ایجاد شده دارد. با این حال، نکتهای که باید به آن توجه ویژهای داشته باشید، نحوه صحیح استفاده از بریس برای جلوگیری از بروز مشکلات جدید و پیچیدهتر است.
بریس چیست و با چه اهدافی استفاده میشود؟
بریس در پزشکی، ابزاری است که برای رفع مشکلات عضلانی و مفصلی طراحی شده و جهت تقویت عضلات ضعیف بدن، کاهش درد و بهبود عملکرد آنها مورد استفاده قرار میگیرد. افزایش جریان خون در ناحیه آسیبدیده و محافظت از تاندونها در برابر حرکات اضافی هم از دیگر مزایای استفاده از این وسیله توانبخشی به شمار میرود. در شرایطی که فرد به پوکی استخوان شدید مبتلا شده یا توانایی حرکت دادن برخی از عضلات بدن را ندارد هم استفاده از یک بریس طبی میتواند به بازیابی قدرت از دسترفته عضلات کمک شایانی کند.
در زمانیکه مفصل داخلی زانو دچار شکستگی شود و روند بهبودی آن طولانی و زمانبر باشد نیز بهرهگیری از یک ارتز تخصصی میتواند فرآیند ترمیم را تسریع بخشد. هنگام قطع شدن عصب فمورال، آسیبهای نخاعی ناحیه پایین کمر، از دست دادن توانایی راه رفتن و حرکت کردن هم استفاده از این وسیله حمایتی تا حدودی میتواند به فرد در انجام فعالیتهای روزانه کمک نماید.
طبق نظر متخصصان، بریس وسیلهای پزشکی است که در راستای اندام فرد قرار میگیرد تا ضمن کنترل حرکت بدن، فرم صحیح آن را نیز حفظ کند. همچنین در مواردی همچون محدود کردن یا بیحرکت کردن بخشی از بدن با هدف خاصی مانند کمک به بازگرداندن توانایی عضو آسیبدیده نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
آشنایی با انواع بریس و نحوه استفاده از آنها
در حال حاضر بریسهای طبی در انواع گوناگونی طراحی و تولید میشوند؛ بنابراین باید پیش از انتخاب مدل مناسب و استفاده از بریس موردنظر، آشنایی کافی نسبت به نحوه عملکرد هریک از این ابزار توانبخشی داشته باشید. در ادامه به معرفی برخی از متداولترین انواع بریسهای طبی میپردازیم.
استفاده از بریس یا ارتز گردن
بریس طبی گردن که به عنوان گردنبند طبی نیز شناخته میشود، وسیلهای کاربردی است که معمولا پس از جراحی ستون فقرات گردن بهکار میرود. در واقع استفاده از این بریس، باعث ثابت نگه داشتن گردن در یک وضعیت مشخص شده و در درمان و کاهش درد ناشی از صدمات شدید گردن، تاثیر به سزایی دارد. افزون بر آن، به شکلی بر روی گردن قرار میگیرد که ضمن محدود کردن حرکات این ناحیه، باعث حفظ تراز سر و ستون فقرات شود و آنها را در حالت طبیعی خود نگه دارد.
لازم به ذکر است که چون ارتزهای گردن، دامنه حرکت بیمار را کاهش میدهند، احتمال زمین خوردن فرد در زمان راه رفتن با آنها افزایش مییابد. هنگام تغییر وضعیت از خوابیده به ایستاده هم لازم است که بیمار از عضلات دست و پا کمک بگیرد تا بتواند تعادل و تراز ستون فقرات خود را حفظ نماید.
ارتز یا بریس ستون فقرات
ارتز ستون فقرات، به ویژه مدل بوستون، یکی از شناختهشدهترین و کارآمدترین ابزارهای درمانی برای مدیریت انحراف ستون فقرات است و معمولا در زمان استفاده، ناحیه زیر بغل تا بالای لگن را در بر میگیرد. به این ترتیب میتواند با اعمال فشار کنترلشده بر روی نقاط خاصی از ستون فقرات، مانع از پیشرفت انحراف ستون فقرات در افرادی شود که هنوز در حال رشد هستند.
بریس مخصوص شانه چیست؟
ارتز یا بریس شانه، ابزاری درمانی است که برای مدیریت و معالجه انواع صدمات و بیماریهای مرتبط با شانه مورد استفاده قرار میگیرد. درمان شکستگی استخوان هومروس، دررفتگی گلنوهومرال، آرتروز و صدمات روتاتور کاف از جمله موارد استفاده از بریس مخصوص شانه به شمار میروند. لازم به ذکر است که معمولا پزشک متخصص دستورالعملهای خاصی را برای بهکارگیری از این نوع ارتز ارائه میدهد و مدت زمان استفاده، برنامههای کاربردی و روشهای تمیز کردن آن را به بیمار آموزش میدهد تا فرد بتواند به بهترین نحو ممکن از مزایای آن بهرهمند شود.
استفاده از بریس مچ دست، بازو، آرنج و انگشت چه فوایدی دارد؟
ارتزهای شانه معمولا هنگام دررفتگی یا آسیب تاندونها و بهمنظور کاهش فشار بر مفصل شانه به کار میروند. آرنجبندها نیز برای درمان التهاب تاندونها مانند تنیس البو و گلف البو مؤثر هستند. در حالیکه مچبندها بیشتر برای مدیریت سندرم تونل کارپال یا آسیبهای رباطی مورد استفاده قرار میگیرند. ارتزها یا اسپلینتهای انگشت نیز در موارد شکستگیهای خفیف یا تغییر شکل مفصل انگشت انتخاب میشوند.
این بریسها با متریالهای متفاوت ساخته میشوند و اکثر ارترزهای مچ دست دارای تسمههایی جهت ثابت نگه داشتن وضعیت دست هستند. در ضمن آنها را باید به گونهای روی دست قرار داد که هیچگونه فشار اضافی بر دست وارد نکنند. لازم به ذکر است که با توجه به تفاوت نوع عملکرد این نوع ارتزها با هم، باید پزشک متخصص پس از بررسی وضعیت دست بیمار و با توجه به نیازها و مشکلات هر فرد، گزینه مناسب را تعیین کند.
بریس زانو
بریس طبی زانو با هدف اصلاح و بهبود عملکرد زانو طراحی گردیده و برای کاهش التهاب و تورم زانو یا جلوگیری از حرکات ناگهانی آن، بهکار میرود. بریسهای زانو که در مدلهای مختلفی تولید میشوند، باید تحت نظر پزشک و طبق دستورالعملهای او مورد استفاده قرار بگیرند؛ چون نوع ارتز و شرایط خاص هر بیمار، تأثیر زیادی بر نحوه استفاده از بریس دارد. برای مثال برخی از ارتزهای زانو برای استفاده دائمی بیماران طراحی شدهاند، در حالیکه برخی دیگر، تنها در زمان فعالیتهای ورزشی یا بدنی کاربرد دارند.
در مجموع از آنجا که استفاده نادرست از این بریسها منجر به آسیبهای بیشتر به زانو میشود، لازم است که در زمان استفاده تا حد ممکن آنها را محکم ببندید تا به درستی در جای خود قرار بگیرند. در نهایت پیشنهاد میشود برای رفع بهتر مشکلات زانو مقاله تمرینات توانبخشی برای درد زانو و مشکلات حرکتی را نیز مطالعه نمایید.
معایب و محدودیتهای استفاده از بریس چیست؟
در کنار مزایای متعددی که بریسها دارند، استفاده نادرست یا طولانیمدت از آنها، ممکن است با مشکلاتی همراه باشد. از اینرو در جدول زیر به بررسی محدودیتهای استفاده از ارتز و راههای رفع آنها پرداختهایم:
| نوع عارضه | علت ایجاد عارضه | راه حل رفع عارضه |
| ضعف عضلانی | استفاده مداوم از بریس | انجام تمرینات تقویتی در کنار استفاده از ارتز |
| ابتلا به زخمهای پوستی | فشار زیاد به عضو؛
تهویه نامناسب |
پوشیدن لباس یا قرار دادن پارچه نرم زیر بریس |
| احساس ناتوانی در حرکت | وابستگی روانی به بریس | تغییر الگوی استفاده از ارتز با اجازه پزشک معالج |
| کاهش دامنه حرکتی | نوع بریس انتخابی؛
بزرگ یا سنگین بودن بریس |
تنظیم بریس یا تغییر آن؛
استفاده از مدلهای مفصلی؛ استفاده از مدلهایی با طراحی ارگونومیک |
| استشمام بوی نامطبوع | تهویه نامناسب؛
عدم شستوشوی بریس |
رعایت نکات مربوط به نظافت بریس |
نکات مهم در زمان استفاده از انواع بریسها
برای اینکه بریسهای طبی، عملکرد مناسبی داشته باشند، لازم است که در زمان استفاد از آنها، اصول و فاکتورهای خاصی را رعایت نمایید. بر همین اساس در ادامه به توضیح مهمترین این شرایط میپردازیم.
آیا رعایت اصول بهداشتی هنگام استفاده از انواع بریس مهم است؟
بهمنظور رعایت اصول بهداشتی در زمان استفاده از بریس، توصیه میشود هر روز آن را با آب و صابون رقیق شستشو داده و اجازه دهید در معرض هوا خشک شود. یک بار در هفته نیز باید بریس خود را با الکل تمیز کرده تا از تجمع هرگونه آلودگی جلوگیری گردد.
اهمیت آموزش نحوه استفاده از بریس
پیش از استفاده از این وسیله توانبخشی، باید نحوه صحیح پوشیدن آن را آموزش دیده و در صورت وجود هرگونه سوال یا بروز مشکل، با پزشک خود مشورت نمایید.
اهمیت بررسی اجزای مکانیکی بریس پیش از استفاده چیست؟
قبل از اینکه بریس خود را بپوشید، بهطور کامل آن را بررسی کرده تا مطمئن شوید که تمامی اجزا و اتصالات مکانیکی آن بهدرستی عمل میکنند. بندها و تسمههای چرمی را نیز باید بهدقت چک کنید تا از ایمن بودن آنها مطمئن شوید. اگر در زمان بررسی متوجه هرگونه پوسیدگی، انحراف یا تاب خوردگی در بریس شدید هم باید فوراً موضوع را به سازنده اطلاع دهید تا اقدامات لازم را انجام دهد.
نکات مهم نحوه نگهداری از بریس چیست؟
از پرت کردن بریس یا قرار دادن آن در مکانهای نامناسب مانند مناطق مرطوب، گرم یا نزدیک شعله آتش پرهیز کنید. زیرا این کارها باعث خرابی بریس و به خطر افتادن سلامتی شما میشود.
نکات حین استفاده از بریس
اگر حین استفاده از ارتز با علائمی مانند درد، حساسیت، قرمزی یا زخم مواجه شدید، لازم است که فورا به پزشک خود مراجعه کنید. بهطورکلی باید به علائمی که در نقاط تحت فشار بریس مشاهده میکنید، توجه ویژهای داشته باشید؛ چراکه هر کدام مفهوم خاصی را در بر میگیرند.
مثلا از بین نرفتن قرمزی پوست ۳۰ دقیقه پس از درآوردن بریس، نشاندهنده این مطلب است که ارترز باید مجدداَ تنظیم شود. البته تیرگی رنگ پوست در زمان استفاده از بریس طبیعی بوده و پس از پایان درمان با آن، برطرف میگردد. در ضمن توصیه میشود همیشه یک تیشرت یا جوراب کتان بدون درز بپوشید تا سطح زیر بریس بهخوبی پوشیده شود و قسمتهای فلزی آن، با پوست شما تماس پیدا نکند.
راهنمای انتخاب بریس طبی مناسب
انتخاب بریس مناسب، تاثیر بهسزایی در نحوه صحیح استفاده از آن و موفقیت در درمان دارد. برای اینکه بتوانید انتخاب مناسبی هم داشته باشید، توصیه میشود فاکتورهای زیر را در نظر بگیرید:
- توجه به محل آسیب
محل آسیب و نوع مشکل به وجود آمده، نقش مهمی در انتخاب بریس ایفا میکند. برای مثال طراحی بریس زانو با بریس کمر یا گردن متفاوت بوده و هرکدام کاربرد خاص خود را دارند. حتی در ناحیه زانو نیز نوع بریس، بسته به اینکه مشکل مربوط به رباط، غضروف، آرتروز یا دوران پس از جراحی میشود، متفاوت خواهد بود.
- انتخاب نوع بریس بر اساس میزان آسیب
بهطورکلی بریسهای طبی به سه دسته نرم، نیمه سخت و سخت تقسیم میشوند و نوع بریس، بر اساس میزان آسیب وارده انتخاب میشود. بر همین اساس معمولا متخصصان برای رفع دردهای خفیف یا پیشگیری از آسیب، بریسهای نرم را انتخاب میکنند و در موارد شدیدتر یا پس از جراحی، بریسهای نیمه سخت و سخت را در نظر میگیرند.
- سایز بریس و اهمیت آن
استفاده از یک بریس با سایز نامناسب میتواند مشکلات جدیتری را به دنبال داشته باشد. مثلا تنگ بودن بریس منجر به اختلال در جریان خون شده و بریس گشاد، توانایی لازم برای حمایت از اندام آسیبدیده را ندارد. بنابراین اندازهگیری دقیق اندام و انتخاب ارتزی که کاملاً با فرم بدن هماهنگ باشد، از اهمیت بالایی برخوردار است. پس از آشنایی با نکات مهم استفاده از بریس و انتخاب مناسبترین نوع آن، در ادامه به معرفی برخی از بهترین محصولات موجود در بازار میپردازیم:
- ابداکشن بریس شانه برند طب و صنعت مدل 37200
- شست بند آتلدار برند تنیار کد 3041
- کمربند طبی سایبرتک برند تنیار کد 4360
- کمربند طبی سخت صادراتی برند تنیار کد 4290
- زانوبند قابل تنظیم آتلدار نئوپرنی برند تنیار مدل 5150
- ایموبلیزر زانو اکو برند تنیار مدل 5012
- محافظ مفصل ران برند طب و صنعت مدل 96100
- گردنبند طبی سخت چانهدار برند طب و صنعت مدل 50400
سخن پایانی
بریس طبی، ابزاری مؤثر در کاهش درد، افزایش ثبات مفاصل و بهبود عملکرد حرکتی است. اما اثرگذاری آن به انتخاب محصول مناسب و استفاده اصولی از ارتز بستگی دارد. نوع بریس، میزان حمایت، مدت زمان استفاده و شرایط جسمی هر فرد هم در این زمینه موثر خواهند بود. در مجموع زمانی که بریس طبی با ارزیابی تخصصی و فنی انتخاب شود، میتواند بهعنوان یک ابزار حمایتی ارزشمند در کنار درمانهای اصلی مانند فیزیوتراپی یا مراقبتهای پزشکی عمل کند. برای دریافت مشاوره در خصوص انتخاب مناسبترین مدل بریس طبی یا استعلام قیمت کمربند طبی ستون فقرات و سایر بریسهای طبی، همین حالا با کارشناسان ما در مجموعه شفا ۲۴ تماس بگیرید.
سوالات متداول
- چه زمانی باید از بریس یا ارتز استفاده کرد؟
معمولا در زمان وجود مشکلات ارتوپدی، پزشک در صورت نیاز و با توجه به مشکل هر فرد یا روش درمان انتخابی، اقدام به تجویز ارتز میکند.
- بریس طبی را چند ساعت در روز باید استفاده کرد؟
مدت زمان استفاده از ارتز طبی به نوع آسیب، شدت مشکل و هدف درمان بستگی دارد. مثلا برخی از بریسها فقط در زمان فعالیتهای روزانه یا هنگام ورزش کردن مورد استفاده قرار میگیرند، در حالیکه برخی دیگر در دورههای خاص درمانی پوشیده میشوند.
- آیا استفاده از بریس تاثیری بر تضعیف عضلات دارد؟
تا زمانی که بریس طبی، به شکلی صحیح و برای مدت مشخص شده توسط پزشک مورد استفاده قرار بگیرد، هیچگونه اثر منفی بر قدرت عضلانی نخواهد داشت.
