طرز صحیح استفاده از واکر؛ نکات ایمنی برای استفاده بهتر از واکر
واکر یکی از بهترین ابزارهای کمکحرکتی برای افرادی است که به دلیل افزایش سن، آسیبدیدگی، جراحی یا ابتلا به بیماریهایی مانند MS، در حفظ تعادل و راه رفتن دچار مشکل هستند. با این وسیله میتوان بدون نیاز به کمک دیگران و به شکل راحتتر، راه رفت و به امور شخصی و روزمره پرداخت. البته داشتن واکر بهتنهایی برای بهبود حرکت کافی نیست و استفاده درست از واکر نیز به این منظور حائز اهمیت است. بهعبارتی اگر با طرز صحیح استفاده از واکر آشنا نباشید، احتمال مشکلاتی مانند زمین خوردن، فشار و آسیب به مفاصل وجود خواهد داشت. در این مطلب بهطور مفصل به بررسی نکات مهم استفاده از این ابزار کمکحرکتی میپردازیم و راهنمایی برای بهرهوری بیشتر از واکر ارائه خواهیم کرد.
واکر چیست؟
واکر نوعی وسیله کمکحرکتی است که به حفظ ثبات و تعادل هنگام راه رفتن کمک میکند. این وسیله در واقع چارچوبی هماندازه بدن با دستههایی برای گرفتن و چرخها یا پایههای لاستیکی است که همراه فرد حرکت کرده و این کار را سادهتر میکند.
این وسیله ابزاری کمکی برای افرادی است که دامنه حرکتی مفصل ران یا زانو در آنها کاهش پیدا کرده یا بهدلیل ابتلا به بیماریهای مختلف، درد و… دچار اختلال و عدم تعادل در راه رفتن هستند. واکر معمولا با عصا مقایسه میشود و نسبت به آن، استفاده آسانتری داشته و نقش موثرتری در پیشگیری از خمیدگی بدن و ایجاد قوز کمر دارد.
نمونههای اولیه واکر به شکل قابهایی کوچک و سبک با ارتفاعی حدود ۳۰ سانتیمتر ساخته میشدند، اما در مدلهای جدیدتر مانند واکر تاشو قابل تنظیم شاخص طب کد ۲۱۰، امکان تنظیم ارتفاع فراهم شده تا افراد بتوانند آن را متناسب با قد خود تنظیم کنند.
طرز صحیح استفاده از واکر؛ چطور برای استفاده از واکر آماده شویم؟
به نقل از سایت mayoclinic، برای استفاده راحتتر و انتخاب بهترین نوع واکر باید با پزشک یا فیزیوتراپ مشورت کرد. پس از انجام این کار و انتخاب واکر مناسب، نوبت به آمادهسازی آن برای استفاده میرسد. به این منظور باید واکر را متناسب با بدن و محیط تنظیم کرد. مراحل آمادهسازی برای طرز صحیح استفاده از واکر عبارتند از:
- تنظیم متناسب با شرایط بدن: بیشتر واکرها در محدوده ۱۲ تا ۲۵ سانتیمتر قابل تنظیم هستند. در واکرهای استاندارد، دستهها باید همسطح لگن باشند؛ یعنی زمانی که بازوها کمی خم میشوند، دستهها همسطح مچ دست قرار بگیرند.
- بررسی خمیدگی آرنج: سپس باید شانههای خود را شل نگه داشته و دستها را روی دستگیره قرار دهید. آرنج باید زاویهای حدود 15 درجه داشته باشد و بهراحتی خم شود.
همچنین پیش از انتقال وزن خود روی واکر، باید اطمینان حاصل کرد که هر چهار پایه آن بهطور کامل روی زمین قرار گرفته باشند. رعایت این نکته بهویژه زمانی که واکر روی سطحی ناهموار استفاده میشود، از اهمیت زیادی برخوردار است.
طرز صحیح استفاده از واکر؛ چطور حرکت کنیم؟
بعد از آمادهسازی واکر برای حرکت و اطمینان از مناسب بودن وضعیت آن نسبت به بدن، نوبت به حرکت میرسد. برای حرکت با واکر کافیست مراحل زیر را با دقت کامل انجام دهید:
- بررسی مسیر: اولین و مهمترین نکته برای استفاده صحیح از واکر، بررسی مسیر پیش از حرکت است. به جلو نگاه کنید و موانع احتمالی مسیر خود مانند فرش، آستانه در، سیم، مایعات ریختهشده روی زمین و…. را بررسی کرده و از ایمنی مسیر اطمینان حاصل کنید.
- واکر را حرکت دهید: ابتدا واکر را بلند کرده یا اگر مدل چرخدار است، بهجلو هل دهید و یک قدم به جلو ببرید. این کار را تا اندازهای انجام دهید که برای شما بهراحتی امکانپذیر باشد.
- حرکت با پای ضعیفتر: در حالیکه دستها را روی دسته واکر قرار دادید، قدم اول را با پای آسیبدیده یا ضعیفدار بردارید و زمانیکه واکر را در جلو قرار دادید و ثابت شد، پای قویتر را کنار پای جلویی قرار دهید. جهت راه رفتن با واکر با پای شکسته هم باید این ترتیب را رعایت کنید.
- به جلو نگاه کنید: دیگر نکته مهمی که در طرز صحیح استفاده از واکر باید به آن اشاره کرد، توجه به روبرو است. بهعبارتی هنگام راه رفتن با واکر هرگز به پاهای خود خیره نشوید. بهخصوص اگر احساس ناامنی دارید، از انجام این کار خودداری کرده و تنها سرعت را کم کنید و با احتیاط بیشتری قدم بردارید.
طرز صحیح استفاده از واکر؛ نشست و برخاست روی صندلی
یکی از مهمترین مهارتها در استفاده از واکر، آشنایی با روش صحیح نشستن روی صندلی و بلند شدن از آن است. برای انجام درست این کار، توجه به نکات زیر ضرورت دارد:
نشستن روی صندلی با واکر
برای نشستن روی صندلی کافیست مراحل زیر انجام دهید:
- پشت خود را به سمت صندلی قرار دهید و آنقدر عقب بروید تا لبه نشیمنگاه با پشت ساق پاهای شما تماس پیدا کند.
- اطمینان حاصل کنید که هر چهار پایه واکر بهطور کامل روی زمین قرار گرفته باشند.
- پای آسیبدیده یا ضعیفتر را کمی جلوتر قرار دهید.
- یکی از دستها را از روی دسته واکر بردارید و به سمت عقب ببرید تا دسته صندلی را بگیرید؛ در صورت امکان میتوانید هر دو دست را از روی واکر برداشته و روی دستههای صندلی قرار دهید.
- بهآرامی روی صندلی بنشینید. زانوی پای سالم را خم کرده و با وارد کردن فشار به زمین، بدن خود را بهتدریج به سمت عقب صندلی هدایت کنید. در این وضعیت، سعی کنید پای آسیبدیده جلوتر از پای سالم قرار داشته باشد و تا حد امکان صاف نگه داشته شود.
توصیه میکنیم صندلیهایی که هر دوطرف آنها دارای دسته است را برای نشستن انتخاب کنید. طرز صحیح استفاده از واکر برای نشستن روی توالت فرنگی یا قرار گرفتن روی تخت نیز مانند نشستن روی صندلی است.
بلند شدن از روی صندلی
زمانی که روی صندلی نشستهاید و قصد ایستادن یا حرکت با واکر را دارید، باید مراحل زیر را انجام دهید. توجه داشته باشید که صندلی باید در دو طرف خود دسته داشته باشد.
- واکر را در مقابل خود قرار دهید، بهگونهای که بخش باز آن روبهروی شما باشد. سپس آن را تا حدی نزدیک کنید که در جلوی پایههای صندلی قرار بگیرد.
- بررسی کنید که هر چهار پایه واکر بهطور کامل روی زمین قرار گرفته باشند.
- پای سالم خود را کمی عقبتر از پای آسیبدیده روی زمین بگذارید.
- بدن را اندکی به سمت جلو خم کنید، یک دست را روی دسته صندلی و دست دیگر را روی دسته واکر قرار دهید. در صورت نیاز میتوانید پس از بلند شدن، هر دو دست را روی دستههای واکر بگذارید.
در نهایت، با وارد کردن فشار رو به پایین به کمک دستها و همچنین فشار دادن پای سالم به زمین، بهآرامی از جای خود بلند شوید.
طرز صحیح استفاده از واکر؛ برای بالا و پایین رفتن از پلهها چه باید کرد؟
بالا رفتن از پله با واکر، یکی از بزرگترین مشکلات برای افرادی است که از این وسیله استفاده میکنند. با رعایت نکات زیر، استفاده از واکر به این منظور هم امکانپذیر خواهد بود.
هنگام بالا رفتن
هنگام بالا رفتن از پله، حرکت را با پای سالم آغاز کنید و این نکته را بهخاطر داشته باشید که وجود یک نرده محکم در کنار شما ضروری است. همچنین برای حرکت در پلهها، مدلهای تاشو مانند والکر تاشو آلومینیومی با ارتفاع قابل تنظیم سرو پیکر توس توصیه میشوند.
- طرز صحیح استفاده از واکر جهت بالا رفتن از پلهها به این صورت است که ابتدا به پله نزدیک شده و پاهای خود را حدود ۱۵ سانتیمتر از اولین پله قرار دهید.
- واکر را جمع کرده و با یک دست نگه دارید، دست دیگر را روی نرده بگذارید. اگر با نحوه بستن واکر تاشو آشنا نیستید، قبل از استفاده تمرین کنید.
- واکر تاشده را بالا برده و روی پله قرار دهید، سپس با پای سالم بالا بروید.
- سپس پای آسیبدیده را بالا بیاورید.
- پس از رسیدن به بالای پلهها، واکر را باز کرده و روی زمین قرار دهید. بعد از شنیدن صدای قفل، هر دو دست را روی واکر بگذارید.
- در پایان، با پای سالم آخرین پله را طی کرده و پای آسیبدیده را کنار آن قرار دهید.
هنگام پایین رفتن
برای پایین آمدن از پلهها نیز ابتدا باید پای آسیبدیده و ضعیف را حرکت داده و مراحل زیر را رعایت کنید:
- به لبه پله نزدیک شوید و واکر را حدود ۵ سانتیمتر با اولین پله فاصله دهید.
- واکر را جمع کرده و با یک دست بگیرید و با دست دیگر نرده را نگه دارید.
- واکر تاشده را پایین برده و نزدیک گوشه اولین پله قرار دهید.
- ابتدا پای آسیبدیده را پایین بگذارید و سپس پای سالم را کنار آن قرار دهید.
- پس از رسیدن به پایین پله، واکر را باز کرده و روی زمین بگذارید و از قفل شدن آن اطمینان حاصل کنید.
در نهایت، هر دو دست را روی واکر قرار دهید، آخرین پله را ابتدا با پای آسیبدیده و بعد با پای سالم پایین بیایید.
واکرها چند نوع دارند؟
یکی دیگر از نکاتی که در آموزش راه رفتن با واکر باید به آن اشاره کرد، تنوع واکرهاست. به منظور رعایت نکاتی که در طرز صحیح استفاده از واکر گفته شد، ابتدا باید نوع مناسب این وسیله را انتخاب کنید که در جدول زیر به معرفی آنها پرداختهایم:
| نوع | توضیحات |
| واکر استاندارد | واکر فریم زیمر یا واکر وانت با چهار پایه لاستیکی و طراحی ساده |
| واکر چرخدار | دارای دو یا چهارچرخ برای استفاده راحتتر و هل دادن بهجای بلند کردن |
| واکر رولاتور | دارای سه یا چهار چرخ بزرگ و فضای نگهداری وسایل و نشیمن |
| واکر با تکیهگاه ساعد | دارای تکیهگاهی نرم و ناودانی برای ساعد و استفاده راحتتر |
| واکر معکوس | ابزاری برای استفاده از پشت که دستههای بهجای جلو در اطراف لگن قرار میگیرند |
| واکر زانویی | واکری چهارچرخ با سکویی برای زانو |
استفاده از واکر به چه افرادی توصیه میشود؟
همانطور که گفتیم واکر بهدلیل داشتن 4 پایه، نسبت به عصا پایدارتر بوده و استفاده راحتتری دارد. درنتیجه تمام افرادی که نیاز به ابزارهای کمکی مانند عصا برای حرکت دارند، قادر به استفاده از این وسیله برای حفظ پایداری در ایستادن و راه رفتن بدون مشکل هستند. چند گروه از افرادی که واکر ابزاری کاربردی برای حرکت آنهاست، عبارتند از:
- استفاده از واکر برای سالمندان یا افرادی که بهدلیل ابتلا به بیماریهای مزمن یا سکته مغزی، به ضعفهای عضلانی دچار هستند، بسیار کاربردی خواهد بود.
- واکر برای افرادی که بهتازگی دچار آسیبدیدگی شده یا تحت عمل جراحی قرار گرفتهاند نیز انتخابی مناسب است. این گروه از افراد معمولا با نحوه استفاده از وسایل کمکی برای راه رفتن آشنایی ندارند و واکر راحتترین گزینه کمکحرکتی برای آنها محسوب میشود.
- افرادی که پس از فلج موقت یا ناقص در حال تمرین برای راه رفتن بوده یا افرادی که برای حفظ تعادل، ایستادن و تحمل وزن بدن به ابزاری کمکی نیاز دارند هم جزو گروههایی هستند که استفاده از واکر به آنها توصیه میشود.
جمعبندی
طرز صحیح استفاده از واکر چندان سخت نیست و با رعایت چند نکته ساده میتوانید از این وسیله بهطور ایمن استفاده کنید. واکر بهویژه در دوران فیزیوتراپی برای بهبود عملکرد عضلات و کاهش درد پس از جراحی ارتوپدی کاربردی است و کمک زیادی به بهبود سریعتر شما خواهد کرد. تنها این نکته را بهخاطر داشته باشید که نوع مناسب واکر را باتوجه به شرایط خود انتخاب کرده و پیش از شروع راه رفتن، نکات ایمنی را لحاظ کنید. برای اطلاعات بیشتر در مورد انتخاب واکر یا سایر ابزارها و نکات مهم جهت حفظ سلامت بدن، پیشنهاد میکنیم دیگر مطالب شفا 24 را مطالعه کنید.
سوالات متداول
هنگام راه رفتن با واکر کدام پا باید اول حرکت کند؟
در بیشتر موارد ابتدا باید واکر را جلو ببرید، سپس پای ضعیفتر یا آسیبدیده را حرکت دهید و در نهایت پای سالم را جلو بیاورید. این ترتیب به حفظ تعادل و کاهش فشار روی پای آسیبدیده کمک میکند.
از کجا بفهمیم ارتفاع واکر درست تنظیم شده است؟
زمانی که دستها روی دسته واکر قرار میگیرند، آرنج باید حدود ۱۵ تا ۲۰ درجه خم باشد و دستهها همسطح مچ دست قرار بگیرند.
طرز صحیح استفاده از واکر به چه صورت است؟
این موضوع به نوع واکر بستگی دارد. اگر واکر چهارپایه ثابت دارید، باید آن را بلند کرده و جلو قرار دهید. اما اگر واکر شما چرخ جلو دارد، باید آن را روی زمین بهآرامی هل دهید.
